1929 Dünya Ekonomik Buhranı Türkiye’yi nasıl vurdu devletçilik politikası: En sık karıştırılan benzer durumlar ve ayırıcı tanı.

Arkadaşlar, 1929 buhrânı ile devletçilik arasındaki nedensellik bağını netleştirmek istiyorum ama literatürde sık sık karıştırdıkları bir konu var. Mesela 1929’dan önce, 1923-1929 arasında uygulanan ithalatı kısıtlayan gümrük tarifeleri ve tekeller politikası ile buhrân sonrası gelen 1931-1937 planlı yatırımlar aynı politikanın ardışık aşamaları mı yoksa tamamen farklı bir mantığın ürünü mü? Kimileri “buhrân devletçiliği zorladı” der, kimileri ise bu politikanın aslında buhrândan önceki korumacı eğilimin doğal bir genişlemesi olduğunu söylüyor.

Bana somut veriyle konuşmak lazım: 1929-1933 arasında ihracat hacmindeki düşüş ile devlet bütçesindeki devlet işletmeciliğinin payındaki artışın korelasyonu ne kadar güçlü? 1931’deki gümrük kanunu ile 1933 Tekel Kanunu’nu aynı nedensel zincirin parçaları saymak mühendislik açısından doğru mu, yoksa bunları ayrı parametrelerle, farklı kronolojik kut