1929 Dünya Ekonomik Buhranı Türkiye’yi nasıl vurdu devletçilik politikası: En sık karıştırılan benzer durumlar ve ayırıcı tanı.

Arkadaşlar, 1929 buhranı ile Türk devletçiliği tartışırken hep aynı noktada takılıyoruz: Krizin Türkiye’ye etkisi mi yoksa zaten planlı bir “devletçilik” hamlesi mi? Benim kafamı karıştıran, somut veride takılan tarafım. Mesela 1929-1930’da ithalatın çöküşü ile 1931’den sonra başlayan devlet yatırımları arasında nedensellik bağı kurarken hangi parametreyle ayırt edeceğiz? İktisadi Kongre kararları mı yoksa bütçe rakamları mı esas alınmalı?

Şu karışıklığı çözmek istiyorum: 1930’lardaki devletçilik ile 1980 sonrası/2000’lerdeki kamulaştırma dalgaları aynı mı, farklı mı? Ayırıcı tanı için bana adım adım hangi veri setini (döviz rezervi, bütçe açığı, KİT yatırımı, GSMH oranı) hangi sırayla taramam gerektiğini, bilimsel/hukuki sınırını da çizerek anlatabilir misiniz? Pratikte hangi rakam “kriz tepkisi”, hangi rakam “ideolojik devletçilik” olduğunu gösteriyor?