1920’ler Osage Katliamını Ne Tetikledi?

İnanılmaz derecede toplusal maden ve petrol telif hakları nedeniyle, 1920’lerde Osage Ulusuna ait üyeler bir katliamın hedefi haline geldi.

Osage Ulusunun davaları, 19. yüzyıl Amerikasında Yerli Amerikalıların muamelesini yansıtıyordu. Başkaları gibi, ABD hükümeti onları da bugün Oklahoma olan “Hintli Bölgesine” zorla yerinden etti. Kansas’tan taşınan Ulus, nadir Yerli kabilelerin sahip olduğu öngörüyü sahipti. Hükümet müzakereleri sırasında Osage’ler, rezansman arazisini doğrudan satın almaya ısrar etti.

Hükümet bunu kabul etti ve rezansmanın kayalık, tepelik bölümünü beyaz yerleşim için “uygun olmayan” olarak nitelendirdi. Osage’ler yalnızca iyi otlatma arazisini biliyordu, petrolü değil. Ancak arazi onlarınydı, federal mülkiyetinde değildi. 1906’ya gelindiğinde, arazilerinin bölünmesine yönelik baskı arttı. Yine de Osage’ler akıllıca müzakere ederek Kongrenin onayladığı bir yasal belge oluşturdu. 1906 Osage Ayrıcalık Yasası olarak bilinen bu belge, tüm maden haklarının toplusal mülkiyetini oluşturdu. Kabile üyeleri, “baş hakkı” ya da maden gelirlerinden paylar aldı.

Sonradan Gelen Petrol Zenginliği Osage Ailelerini Katil Hedefi Yaptı

Hintli ve Oklahoma bölgelerinin haritası. Kaynak: Pixels

Osage’lerin gerçek petrol zenginliği 1917’de başladı. Ancak sondaj 1890’ların sonunda başlamıştı, ancak hiçbir zaman kârlı olmadı. 1917 her şeyi değiştirdi; Osage Ulus, sondaj kuyularını kamuya kiraladı. Kısa süre sonra Osage Ulusuna ait üyeler uçusuna ulaşır derecede zengin oldu; yalnızca 1923’te Osage’ler 30 milyon dolar (2025’te 540 milyon dolar) kazandı. Ve sonradan gelen zenginlik kıskançlık, açgözlülük ve yozlaşma besler. Neredeyse on yıllık Terör Dönemi buna çok kısa bir süre sonra başladı.

Minnie Smith, 1918’de “tükenmişlik hastalığı” nedeniyle ilk kurban oldu. Birkaç yıl içinde, iki kız kardeşi de öldü. Anna Brown 1921’de ateşli silahtan, Rita Smith 1923’te ev patlamasından (dinamit) öldü ve iki kız kardeşi 1921’de hayatını kaybetti. Bu yıllarda benzersiz garip ölümler yaşandı. Terör Döneminin en tepesi 1918 ile 1925 arasında, en az 60 ölümle gerçekleşti. Tarihçiler bu sayının çok daha yüksek olduğunu, olası olarak yüzlerin içine ulaştığını belirtiyor. Bu katliamları yönlendiren çok sayıda faktör vardı; bunların ilki Federal hükümetti.

Federal Koruma Yasaları Petrol Haklarını Ölümcül Bir Teşvik Hale Getirdi

1924 yılına ait, açık havada toplanan Osajeleri gösteren bir panoramik fotoğraf. Kaynak: Osage Nation Museum / Osage News

İçinde bulunduğu durumdan habersiz Federal yasalar, pek çok Osaje’nin kaderini kararttı. Öncelikle 1906 yılında “headright” (baş hakkı) kavramı oluşturuldu; petrol gelirlerini yalnızca Osage Nation üyeleri alıyordu, ancak aynı yasa Federal Hükümetin petrol kiralama ve gelirlerini kontrol ettiğini de belirtiyordu. Kongre’nin 1921’de kabul ettiği Koruma Yasaları, tüm Yerli Amerikalıların bir yetkinlik sınavından geçmesini zorunlu kıldı. Sınavı başaramayanların durumunda mahkeme, Osaje üyesi için beyaz bir korucu atayabiliyordu.

Korucular, Osaje üyelerinin mali hayatını yönetiyordu. Parayı hesapsızca cebe indiriyor, hizmetler için aşırı ücret talep ediyor ya da fonları çalıyordu. Başlıca sömürü, Osaje üyelerinin miras bırakılabilir headright’larından geliyordu. Oklahoma yasalarına göre, kabile üyesi olmayan eşler headright mirasçıları haline geliyordu. Kısa bir süre içinde evli Osaje eşleri ölmeye başladı. Şüpheli koşullara rağmen, yerel mahkemeler değerli headright’ın sahibini hızlıca onaylıyordu. Bu bilinçli komplo, 1920’lerin ilerleyen dönemlerinde bir sürece dönüştü. Yolsuzluğun yönlendirdiği, kolayca manipüle edilen bu yapı bir teşvik haline geldi.

William Hale ve Osage Headright’larını Miras Alma Hesaplanmış Suçu

Osaje cinayet kurbanları Henry Roan, Rita Smith ve Henry Vaughn. Kaynak: Wikimedia Commons

Sömürü yaygınlaştıkça, hayvancılıkla uğraşan William Hale baş düşmanın ortaya çıktı. “Osage Hills’ın Kralı” olarak bilinen Hale, kendini Osage Nation’a yardım eden bir hayırsever olarak gösterdi. Yine de yerel mahkemeler ve kolluk kuvvetleri üzerindeki kontrolünü özenle kurdu. Korumaları ustaca kullanarak, Osaje’li ortaklarıyla beyazları evlendi. Ölümlerinin ardından, Terror Dönemi’nin (1918-1925) en yoğun döneminde petrol headright’larına sahip oldu.

Hale, korkutma, rüşvet verme, zehirleme ve hatta bir eve dinamit yerleştirme gibi işleri hizmetkârları aracılığıyla yürüttü. Hale’nin yeğani Ernest Burkhart, Hale’in düzenleyicisi oldu. Önemlisi, Burkhart 1917’de Mollie Smith ile evlendi ve kısa bir süre sonra onun ailesi ölmeye başladı.

Hale’in yönettiği katliam dizisi beyaz ırktan kurbanları da içeriyordu. Bu ölümler, olayları tanıklık etmeleri, kendilerini suçlayan bilgiler edinmeleri veya Osage adaletine başvurmaları nedeniyle gerçekleşti. Bilinen kurbanlar arasında Federal yardım ararken Washington, D.C.’de öldürülen Barry McBride ve bir trenden aşağı atılan soruşturma savcısı W.W. Vaughn yer alıyor.

Gizli Federal Ajanlar Suç Ortamlığını Çözdü ve William Hale’i Yargıladı

William Hale, 1922. Kaynak: Wikimedia Commons

1923 yılına gelindiğinde, sinsi katil gizemleri çözülmeye başladı. Mart 1923’te patlayıcıyla planlı biçimde havaya uçurulan Osage’li kadın Rita Smith ve eşinin evi, işi çok ileri götürdü. Dört kişi öldü. Rita’nın Osage payları, Rita’nın kız kardeşine evli olan Ernest Burkhart’a ya da William Hale’e geçecekti. Hale için Bill Smith’in ölmesi gerekiyordu. Bill’in her ölümün Hale’in yeğeni Burkhart’a fayda sağladığını bilmesi, olayı daha da netleştiriyordu.

1923’te yerel yozlaşma nedeniyle engellenen Osage Kabul Konseyi, FBI’a başvurdu. Direktör J. Edgar Hoover gizli ajanlar gönderdi. Çoban ya da petrol işçisi kılığına giren ajanlar, para izini takip etti. Kısa sürede miras hattını kurup bunu Bill Hale’e kadar izlediler.

1924 ile 1925 yılları arasında federal ajanlar, yozlaşmayı, sahte vasilikleri ve suçu işleyenleri ortaya çıkardı. Bill Hale ve diğerlerini tutukladılar, ardından yargılamalar geldi. Hale ve başlıca işbirlikçileri ya itiraf etti ya da suçlu bulundu. Bu yüksek görünürlüklü hükümlere rağmen, çoğu katilin hesabı hâlâ sorulmadı. Gerçek ölüm sayısı hâlâ bir gizem olarak kalıyor.