Çek Cumhuriyeti’nin Kojetín yakınlarındaki antik bir sulak alanda bulunan Bronz Çağı dönemine ait aletler, arkeologlara 3.000 yıldan daha eski ritüel uygulamalarına nadir bir bakış açısı sunuyor. Brno ile Přerov arasındaki demiryolu modernizasyon projesi sırasında ortaya çıkarılan bu koleksiyon, kullanıldığına dair belirtiler taşıyan hasarlı bronz aletler ve diğer nesnelerden oluşuyor; bunların sulak alana kasıtlı olarak yerleştirildiği, daha sonra kullanılmak üzere saklanmadığı anlaşılıyor.
Bu hazine, Olomouc Arkeoloji Merkezi’nin liderliğindeki devam eden arkeolojik çalışmalar sırasında bulundu. Proje, aynı bölgede daha önce yapılan kurtarma kazılarının ardından geldi; bu kazılarda büyük bir tarih öncesi yerleşim yeri ortaya çıkarılmıştı. Bölgenin antik kalıntılara sahip olduğu bilindiğinden, arkeologlar metal dedektörleri ve düzenli saha çalışmalarıyla birlikte çalıştılar. Bu yaklaşım, Mayıs ayı sonunda, yakın zamanda sel sularıyla kaplı olan zeminde bronz koleksiyonunun keşfedilmesine yol açtı.
Araştırmacılar, koleksiyonun Orta Avrupa’nın geniş bir bölümüne yayılan Geç Bronz Çağı toplumu olan Urnfield kültürüne ait olduğunu belirledi. Bu bulguyu sıra dışı kılan hem konumu hem de nesnelerin durumu. Koleksiyonda sekiz adet bükülmüş bronz orak, bir adet tamam orak, bir adet kılıç bıçağının parçası, süs eşyalarının parçaları, üç adet bronz külçe, iki adet bitmemiş metal obje ve çeşitli diğer bronz parçalar bulunuyor. Bu öğelerin çoğu, toprağa gömülmeden önce düzenli olarak kullanılmış olan yıpranmış aletler.
Nesnelerin detaylı kullanım izleri analizi, günlük işlerde bırakılan izlerin yanı sıra kasıtlı hasar belirtileri gösteriyor. Kılıç bıçağının parçası, bir çekiç veya balta ile yapılan tek ve sert bir darbe sonucu kırılmış. Birkaç orak, toprağa gömülmeden önce kasıtlı olarak bükülmüş. Araştırmacılar, bu izlerin normal kullanımdan kaynaklanmadığını, bunun yerine gömüldüğü aşamanın sonlarında ortaya çıktığını belirtiyorlar.
Bu bulgular, koleksiyonun gizli bir metal deposu olmaktan ziyade ritüel bir eylemin parçası olduğu fikrini destekliyor. Eski sulak alan ortamı da bu görüşe güç katıyor. Bronz Çağı insanları Avrupa genelinde değerli nesneleri genellikle nehirler, göller ve bataklıklara yerleştiriyorlardı; arkeologlar bu tür depolamaların birçoğunun törensel uygulamalarla ilişkili olduğunu düşünüyorlar.
Kojetín keşfi, siteden çıkarılan ilk metal hazinesi değil. Daha önceki kazılarda, bir atölye binası içinde erken ortaçağdan kalma bir demir hazinesi ortaya çıkarılmıştı. Bu nesneler grubu, günlük iş ve depolamayla ilişkili gibi görünüyor. Yeni bulunan bronz koleksiyonu ise çok daha eski bir döneme ait ve insanların önemli nesnelere nasıl davrandığına dair çok farklı bir hikaye anlatıyor.
Nesneler şu anda koruma altına alınmış ve detaylı bir şekilde belgeleniyor. İleri düzeyde yapılacak laboratuvar çalışmaları, arkeologların aletlerin neden gömülmeden önce hasar gördüğünü ve Kojetín hazinesinin diğer Bronz Çağı sulak alan sitlerinde görülen aynı ritüel geleneğine uyup uymadığını anlamalarına yardımcı olacak. Elde edilecek sonuçlar ayrıca, Orta Moravya’daki Bronz Çağı topluluklarının inançları ve günlük yaşamı hakkında daha fazla bilgi sağlayacaktır.
Daha fazla bilgi için:
Kaynak: Archaeology News Online
