Güneydeki antik kent Side’de yürütülen kazılarda, yaklaşık 390 metre uzunluğundaki anıtsal bir caddenin nasıl ortaya çıktığı ve Roma döneminden Geç Antik Çağ’a kadar şehrin kentsel yapısında nasıl değişimlere uğradığına dair detaylı bilgiler elde edildi.
Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy, “Mirasımız Geleceğe Projesi” kapsamında yürütülen çalışmaların sonuçlarını kamuoyuyla paylaştı. Kazılar sonucunda ortaya çıkarılan bulgular, Side’nin kentsel gelişiminin önemli bir parçası olan bu caddenin tarih boyunca nasıl kullanıldığına ve dönüştürüldüğüne ışık tutuyor.
Kazılarda öne çıkan en dikkat çekici yapılar arasında, antik Yunan mitolojisinin kahramanı Herakles‘in On İki Görevi’ni tasvir eden rölyeflerin bulunduğu “Herakles Kapısı” bulunuyor. Bu kapı, aynı zamanda şehrin önemli tanrıları olan Athena, Zeus, Artemis, Hygieia ve Tyche’nin de tasvirlerini içeriyor.
Roma dönemine ait olan bu cadde, zamanla farklı amaçlarla kullanılmış ve üzerinde çeşitli yapılar inşa edilmiştir. Kazılarda bulunan kalıntılar, caddenin kuzeyinde yer alan stoanın (sütunlu galeri) ikinci yüzyılda inşa edildiğini gösteriyor. Ayrıca, cadde boyunca farklı dönemlere ait giriş kapıları ve eşik taşları bulunmuştur.
Herakles Kapısı’nın yanı sıra, batıdan doğuya doğru sıralanan “Batı Kapısı”, “Kuzey Hamamlar Kapısı” gibi önemli yapılar da kazılarda gün yüzüne çıkarıldı. Bu yapılar, caddenin farklı dönemlerdeki işlevlerini ve önemini gösteriyor.
Kazılar ayrıca, beşinci yüzyılda Hristiyanlığın yaygınlaşmasıyla birlikte Side’deki kentsel yapıda önemli değişikliklere yol açtığını da ortaya koyuyor. Bu dönemde, caddenin kuzeyindeki alan, şehrin piskoposluk saray kompleksine dahil edildi ve bölgedeki yapıların düzeni tamamen değişti.
Bu dönüşüm, caddenin görünümünü ve işlevini önemli ölçüde etkiledi. Cadde, hala doğu kapısından şehre gelenlerin kullandığı bir ulaşım arteri olmaya devam etse de, aynı zamanda şehrin ana aksı haline geldi ve ziyaretçilere etkileyici bir mimari deneyim sunuyordu.
Side’nin Roma döneminden Geç Antik Çağ’a uzanan kentsel dönüşümünü anlamak için bu kazılar büyük önem taşıyor. Kazılarda bulunan yapılar, şehrin farklı dönemlerdeki siyasi, dini ve toplumsal ihtiyaçlarına nasıl cevap verdiğini gösteriyor.
Araştırmacılar, Side’nin nasıl bir Roma kentinden önemli bir Geç Antik Çağ merkezi haline geldiğinin izlerini, tek bir kentsel arteri üzerinde takip edebiliyorlar. Bu durum, kazının önemini ve değerini daha da artırıyor.
Kazılarda bulunan yapılar, şehrin farklı dönemlerdeki siyasi, dini ve toplumsal ihtiyaçlarına nasıl cevap verdiğini gösteriyor. Bu bilgiler, Side’nin tarihini anlamak için önemli bir kaynak oluşturuyor.
