Türkiye’nin doğusundaki, UNESCO Dünya Mirası Listesi’nde yer alan Ani antik kentinde yapılan kazılarda, arkeologlar Selçuklu dönemine ait beş büyük seramik depolama kabı içeren bir gıda deposu keşfetti. Bu buluntu, ortaçağ kentindeki gıda korunması ve ticari faaliyetler hakkında yeni bilgiler sunuyor.
Keşif, devam eden araştırma programının bir parçası olarak yürütülen kazılarda, şu anda incelenen altı bölgeden biri olan Selçuklu Çarşısı’nda yapıldı. Kazılar, Türk Kültür ve Turizm Bakanlığı tarafından yönetilen ve Kafkas Üniversitesi ile işbirliği içinde yürütülen kapsamlı bir araştırma projesinin parçasıdır.
Keşfedilen depolama alanında bulunan beş adet büyük seramik kap (pithoi), kuru gıda maddelerinin, özellikle de baklagillerin depolanması için kullanılıyordu. Arkeologlara göre bu kaplar, Selçuklu döneminde Ani’deki depolama uygulamaları, ticaret ve günlük yaşam hakkında önemli ipuçları sunuyor.
Bu yılki kazılarda yaklaşık 100 uzman arkeolog, mimar, konservatör ve sanat tarihçisi görev alıyor. Kazılar, Selçuklu dönemine ait konutlar, mezarlık, zeytinyağı değirmeni gibi alanlara odaklanıyor. Alan çalışmalarına Nisan ayında başlandı ve yıl sonuna kadar devam etmesi planlanıyor.
Kazı ekibi Başkanı Yrd. Doç. Dr. Muhammet Arslan, bu keşfin ilk olmadığına dikkat çekerek, daha önceki kazılarda da benzer depolama tesislerinin bulunduğunu belirtti. Bu tür yapıların tekrar tekrar ortaya çıkması, düzenli gıda depolamanın kentin kentsel altyapısının önemli bir parçası olduğunu gösteriyor.
Pithoi adı verilen büyük kaplar, bir metreden uzun boya sahip ve yaklaşık 50 santimetre çapında açıklığa sahip. Cilalanmamış terracotta malzemeden üretilen bu kaplar, dönemin karakteristik süsleme tekniği olan S-şeklinde aplik motifleriyle dekore edilmiş.
Araştırmacılar, bu kapların kuru tarım ürünlerinin, özellikle de baklagillerin uzun süre dayanarak gıda kaynaklarının korunmasına yardımcı olmak amacıyla kullanıldığına inanıyorlar.
Günümüzde Türkiye’nin Kars iline bağlı olan ve Türk-Ermenistan sınırına yakın bir konumda bulunan Ani, ortaçağ döneminde Ermeni krallığının önemli bir kenti olmuş, daha sonra Bizans, Selçuklu ve Osmanlı hakimiyetine girmiştir. Şehir, bölgesel ticaret yollarının üzerinde yer almasıyla önemli bir ticaret merkezi haline gelmiş ve günümüzde hala restorasyon çalışmaları devam ediyor.
Bu yeni bulgular, Ani’nin Selçuklu dönemi boyunca geçirdiği dönüşüm hakkında artan arkeolojik kanıtlar dizisine ekleniyor ve aynı zamanda ortaçağ yerleşimindeki gıda depolama organizasyonu hakkında da önemli bilgiler sunuyor.
Kaynaklar:
- Arkeolojikhaber
- Rare Avar-period graves emerge during rescue excavation in Hungary
- Roman villa mosaics emerge from Ancient Pompeiopolis excavations
