Galler genelindeki uzun süreli sıcak ve kurak hava koşulları, gömülü arkeolojik alanların dikkate değer bir yelpazesini gün yüzüne çıkardı. Antik anıtlar, tarlalarda ve otlaklarda belirgin bitki izleri ve toprak renkleri olarak ortaya çıktı.
Nisan ve Temmuz ayları arasında yaşanan aşırı kuraklığın ardından, Galler’in Antik ve Tarihi Anıtları Kraliyet Komisyonu (RCAHMW) bünyesindeki hava arkeologları, bu geçici keşiflerin değişen hava koşulları nedeniyle yeniden kaybolmadan önce gökyüzünden görüntülerini çekmek için havalandı.
Galler’in doğu ve kuzeydoğu bölgeleri Mayıs ortasından itibaren kuraklık yaşarken, ülkenin büyük bir bölümü Haziran ayındaki aşırı sıcak hava dalgalarına kadar yeşil kaldı. Bu yoğun koşullar, tarih öncesi mezarlar, Demir Çağı kaleleri, Roma yapıları ve hatta Birinci Dünya Savaşı tatbikat çukurları gibi çok çeşitli gizli arkeolojik yapılar ortaya çıkardı.
Birçok alan daha önce kaydedilmiş olsa da, bazıları 20 ila 30 yıldır bu kadar belirgin bir şekilde havadan görülmemişti. Diğerleri ise tamamen yeni keşifler olup, Galler’in zengin arkeolojik mirası hakkında değerli bilgiler sunuyor.
Royal Commission’ın hava arkeoloğu Dr. Toby Driver, giderek daha sık yaşanan sıcak hava dalgalarının arkeolojik araştırmaların yürütülme biçimini değiştirdiğini belirtti.
“Arkeolojik araştırmalar için genellikle 5 ila 7 yıl beklerdik, ancak şimdi bu tür olaylar her iki yılda bir yaşanıyor,” dedi. “Bu yıl ayrıca Galler genelinde rüzgarların da oldukça güçlü olması, bazı uzun süreli uçuşları özellikle zorlu hale getirdi.”
Dr. Driver, bazı arkeolojik yapıların doğrudan uçağın içinden görülebileceğini, bazılarının ise tam olarak ortaya çıkarılabilmesi için özel görüntü işleme tekniklerinin kullanılması gerektiğini açıkladı.
“Bazen bitki izleri o kadar belirgindir ki, fotoğraf çekmek için uçan araç etrafında dönerken bile hemen fark edilebilir. Diğer alanlarda, toprak çok kuru olduğunda, izler çok zayıf olabilir. Görüntülerin renk dengesini dijital olarak ayarlayarak arkeolojik yapıları daha görünür hale getirebiliriz ve böylece normalde gizli kalacak detaylar ortaya çıkarılabilir.”
Haverfordwest ve Caernarfon Havalimanlarından kalkan FlyWales pilotları ile birlikte çalışan Royal Commission, yaz boyunca ülke genelinde hava araştırmaları gerçekleştirdi. Elde edilen bilgiler, Cadw ve bölgesel arkeoloji ekipleriyle paylaşılıyor ve Galler’in tarihi çevrenin korunmasına ve daha iyi anlaşılmasına yardımcı oluyor.
Hava araştırmaları ayrıca, son zamanlarda çıkan yangınlardan etkilenen bölgeleri belgeleyerek Milli Park yetkililerine de destek sağlıyor. Bu sayede hem arkeolojik keşifler hem de çevresel hasar hakkında değerli kayıtlar elde ediliyor.
Araştırmalar sırasında çekilen tüm fotoğraflar, Galler Anıtları Ulusal Kaydı’nda arşivlendi ve gelecek nesiller boyunca araştırmacılar ve kamuoyu tarafından erişilebilir olacak şekilde korunacak.
Bu yazın en dikkat çekici keşiflerinden bazıları şunlardır:
- Yaklaşık 5.000 yıl öncesine tarihli, Welshpool yakınlarındaki etkileyici bir Neolitik mezar alanı, bitki izlerinin son 30 yılda en belirgin şekilde görüldüğü alan.
- Conwy’deki Roman fort Caerhun’daki (Canovium) gömülü Roma yapılarına dair daha önce bilinmeyen detayların ortaya çıkarılması.
- Llandysul yakınlarındaki Ceredigion bölgesinde, Demir Çağı veya Roma dönemine ait, çift surlu bir çiftlik yapısının keşfi.
- Deganwy, Conwy’deki bir golf sahasının altında bulunan Birinci Dünya Savaşı tatbikat çukurlarının gün yüzüne çıkarılması.
- Lampeter yakınlarındaki yaklaşık 170 metre çapında geniş bir Demir Çağı dairesel alanın keşfi. Bu alanın, yaklaşık 2.000 yıl önce sığır otlatma alanı olarak kullanıldığı düşünülüyor.
İklim düzenlerinin daha sık ve şiddetli sıcak hava dalgalarına neden olduğu bu dönemlerde, arkeologlar için bu tür kısa süreli görünürlük fırsatları giderek daha önemli hale geliyor. Kuraklık, çevre üzerinde ciddi zorluklar yaratırken, aynı zamanda Galler’in geçmişine ait, yüzyıllardır toprağın altında kalmış izlerin ortaya çıkarılmasına da nadir bir fırsat sunuyor.
Ancient Calakmul mural is the earliest evidence of Maya calendar writing
Puteoli – The Roman city that sank beneath the sea
Kaynak: Heritagedaily
