Rebild bölgesindeki rutin bir bahçe projesi, Danimarka’nın şimdiye kadar bulunan en büyük Viking Çağı gümüş hazinesinin ortaya çıkarılmasına yol açtı. Hazine, 18,5 kilogram gümüş içermektedir; bu miktar, daha önce rekor sahibi olan koleksiyonun neredeyse üç katıdır.
Bu keşif, bir ev sahibinin yeni bir teras için zemini hazırlarken gerçekleşmiştir. Yaklaşık yarım saat kazdıktan sonra, bulunan kişi bahçe çatalıyla bir şeye çarpmıştır. İlk başta bu ses, eski metal veya tel gibi gelmiştir. Daha fazla kazma işlemiyle mücevherler, paralar ve gümüş külçeler ortaya çıkarılmıştır.
Hazine, 10. yüzyıla aittir ve yaklaşık 700 nesne ve parçadan oluşmaktadır. Bunlar arasında birçok gümüş külçe, bilezik, 47 adet tamamlanmış para ve para parçaları, küçük bir Mjölnir (Thor’un çekici) ve kesilmiş gümüş objelerin parçaları bulunmaktadır.
Yaklaşık 320 nesne, tartı olarak 6,4 kilogram ağırlığında, orijinal kil tabakası içindeydi. Geri kalanı ise kapın etrafındaki toprakta bulunmuştur. Bulunan kişinin adı henüz kamuoyuyla paylaşılmamıştır.
Bu hazine, daha önce Danimarka’nın en büyük Viking Çağı gümüş koleksiyonu olan Terslev Hazinesi’nden yaklaşık üç kat daha büyüktür. Terslev koleksiyonunda 6,5 kilogram civarında gümüş bulunmuştur.
Hazenin amacına dair önemli ipuçları, gümüşün nasıl saklandığıyla ilgili bilgiler sunmaktadır. Paralar, toplam ağırlığın sadece küçük bir bölümünü oluşturmaktadır. Çoğu gümüş külçe, mücevher ve kesilmiş parçalardan oluşmaktadır.
döneminde, gümüş genellikle hem zenginliğin bir göstergesi hem de ödeme aracı olarak kullanılmıştır. Değeri büyük ölçüde ağırlığına ve saflığına bağlıydı. İnsanlar bilezikleri ve diğer objeleri daha küçük parçalara ayırıyor, gümüşü eritiliyor veya külçeleri bölyorlardı.
Rebild hazinesinde birçok külçe ve gümüş parça belirli ağırlık aralıklarına göre gruplandırılmıştır. Bazı bilezik parçalarında da benzer desenler görülmektedir. Bu durum, gümüşün rastgele toplanmak yerine ölçülmüş bir zenginlik deposu olarak düzenlendiğini göstermektedir.
Paralar da geniş ticaret ve seyahat bağlantılarına işaret etmektedir. Hazinede hem Arap dirhemleri hem de Anglo-Sakson paraları bulunmaktadır. İki adet para, İngiltere’yi 899’dan 924’e kadar yöneten Edward the Elder dönemine aittir. Bu paraların varlığı, hazinenin ne zaman gömüldüğüne dair önemli bir tarihsel bilgi sağlamaktadır; çünkü bu paralar tedavüle girdikten sonra hazine gömülmüş olmalıdır.
Arap dirhemleri İslam dünyasından gelmektedir ve genellikle basıldığı yerler ve tarihlerle ilgili işaretler taşımaktadır. Birçok dirhem, daha önce de görüldüğü gibi gümüşün ağırlıkla kullanıldığı bir yönteme uygun olarak kesilmiştir.
Bir külçede kısa bir runik yazı bulunmaktadır. Bu yazının “hutu” kelimesini temsil ettiği düşünülmektedir. Yazının anlamı tam olarak bilinmemekle birlikte, bir isim, sahibinin işareti veya başka bir anlamlı işaret olabilir.
Rebild bölgesi daha önce de önemli Viking Çağı eserlerinin bulunduğu bir yerdir. 1971 yılında, aynı bölgede yaklaşık dört kilogram gümüş içeren Rebild Hazinesi arkeologlar tarafından bulunmuştur.
Bölgenin kayıtlarına altın da eklenmiştir. Rold Hazinesi, toplamda 762,5 gram ağırlığında altı adet Viking Çağı altın bilezi içermektedir. Bu buluntular, bölgede Viking Çağı döneminde önemli miktarda değerli metal bulunduğuna işaret etmektedir.
Yeni bulunan hazine ayrıca, bu kadar büyük bir miktar gümüşün nerede ve neden gömüldüğü sorusunu da gündeme getirmektedir. Buluntu yerinin bulunduğu alan artık modern bir yerleşim yeri içindedir; bu nedenle kapsamlı bir arkeolojik kazı yapmak mümkün değildir. Hazinenin yakınında bir yerleşim yeri, kullanılan bir seyahat yolu veya tenha bir yerde gömülmüş olabilir.
Gümüş hazinesi şu anda Ulusal Müze’de resmi olarak değerlendirilmek üzere gönderilecektir. Danimarka yasalarına göre, bildirilen eserler devlete aittir.
Nordjyske Museer, hazineyi gelecekte Viking Müzesi Fyrkat’ta sergilemeyi planlamaktadır. Müze ayrıca, gümüşü Rold Hazinesi’nden gelen altı altın bilezikle birlikte sergilemeyi ummaktadır.
Bu eserler bir araya getirildiğinde, Viking Çağı döneminin kuzey Danimarka’sındaki zenginliğe, ticarete ve gümüş kullanımına dair nadir bir bakış açısı sunacaktır. Rebild hazinesi, bölgeyi İngiltere, Kuzey Denizi, Baltık Bölgesi ve daha doğudaki İslam dünyası gibi ağlarla ilişkilendirmektedir.
TARİHÇİ DEĞERLENDİRMELERİ (1)