Yaklaşık iki bin yıl önce, zengin bir Romalı, “Emerald” adlı bir kedi ve “Ocean” adlı bir köpeğin tasvir edildiği karmaşık, renkli bir yer mozaiği yaptırdı. Bu mozaik, arkeologların Türkiye’nin Ege kıyısındaki antik Adramytteion şehrinin altında ortaya çıkardığı bir villanın önemli bir parçasıydı.
Villada, Roma dönemine ait olduğunu gösteren işaretler taşıyan ve ikinci yüzyılın sonlarından üçüncü yüzyıla tarihlenen üç salon, merkezi bir avlu etrafında yer alıyordu. Villanın ana kabul salonu olarak kullanılan bir odada, arkeologlar 15 ayrı panelden oluşan renkli bir mozaik buldular; bu panellerde canlı ve mitolojik yaratıklar tasvir edilmişti.
, Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi’ndeki Adramytteion araştırma ekibinin başı olan arkeolog , yayınlanacak olan bir araştırmada, 15 panelin büyük olasılıkla bir temsilini içerdiğini ve “Emerald” ve “Ocean” adlı kedinin ve köpeğin, evin hayvanlarının anısını yaşatmak amacıyla kullanılmış olabileceğini yazdı.
Özgen, 2012 yılında Adramytteion’da kazılara başladı, ancak Roma dönemine ait villayı yakın zamanda keşfetti ve 2025 ile 2026’nın başlarında kazı çalışmalarını tamamladı. Roma döneminde, Adramytteion, Asya Minör bölgesinin bir eyalet merkeziydi ve Ege Denizi üzerindeki bir körfezin başında yer alması nedeniyle önemli bir ticaret merkezidir. Villada üç mozaik kaplı salon, çeşitli yardımcı odalar ve tuvalete bağlanan boru ve drenaj sistemleri bulunmaktaydı.
Villaya yaklaşan ziyaretçiler, avludan geldiklerinde en büyük ve en gösterişli mozaiğin önünde karşılandılar. Özgen’e göre, bu mozaik yaklaşık 16.4 x 11.8 metre boyutlarındaydı ve üç sıra halinde düzenlenmiş 15 panelden oluşmaktaydı. Panellerin çoğu kuşları, balıkları ve kedileri tasvir ederken, mitolojik temalı iki panelde bir gorgon (muhtemelen Medusa) ve kanatlı bir at (muhtemellen Pegasus) bulunmaktadır. Antik sanatçılar, karmaşık bir tasarım oluşturmak için beyaz, siyah, kırmızı, turuncu, sarı, pembe, bordo, mavi, turkuaz ve yeşil renklerdeki fayansları kullanmıştır.
Mozaiğin sadece iki hayvanının adı belirtilmiştir. Odaya giren kişi ilk olarak sol tarafta, mavi-yeşil bir yastık üzerinde oturan açık renkli bir kedi mozaiğiyle karşılaşacaktı. Özgen’in araştırmasına göre, kedinin üzerinde Yunan alfabesiyle “ZMARAGDIN” yazılıydı ve bu da “Emerald” anlamına geliyordu. Yastık üzerinde rahat bir şekilde oturan Emerald’ın, evcil bir hayvan olabileceği düşünülmektedir.
Emerald’ın adının kökeni hakkında bir teori, Roma İmparatorluğu döneminde Mısır‘daki çöl bölgelerindeki madenlerden elde edilen ile ilişkilendirilebilir. Villanın sahibi, Kuzey Afrika bağlantıları olan bir tüccar olabilir.
Odaya giren kişi, sağ tarafta koşan veya zıplayan bir köpeğin mozaiğini görecekti. Bu hayvanın üzerinde Yunan alfabesiyle “OKEANOS” yazılıydı ve bu da “Ocean” anlamına geliyordu. Adramytteion’un bir liman şehri olması nedeniyle, Ocean’ın adı çevresindeki denizle ilgili olabilir.
Emerald ve Ocean’ın villanın sakinleri tarafından tanınıyor olabileceği ve mozaiğe dahil edilmelerinin, sahipliğin ve ev kimliğinin sembolü olarak kullanıldığı düşünülmektedir. Özgen ve ekibi, Adramytteion’daki kazı çalışmalarına devam etmektedir.
TARİHÇİ DEĞERLENDİRMELERİ (1)