Live Science sitesinde aktarılan bilgilere göre, Mısır‘ın İskenderiye kıyılarında Akdeniz’de batık haldeki Antirhodos adasında bulunan bir saray kalıntısından, fener kabzeli bronz bir cüzdan yüzük bulundu. Avrupa Sualtı Arkeolojisi Enstitüsü (IEASM) ile Mısır Turizm ve Eski Eserler Bakanlığı’ndan oluşan ortak ekip, ışık resminin bir cüzdan yüzükte ilk kez bulunmasının önemine dikkat çekti.
Ekip, açıklamada, yüzükteki görüntünün ikinci yüzyıla tarihlenen sikkelerdeki fener betimlemelerine benzediğini belirtti. İskenderiye’den “benzer bir fener betilmesi gösteren binlerce sikke” bulunduğunu kaydedilen uzmanlara göre bu sikkeler Ptolemaik veya Roma (MÖ 29 – MS 395) dönemlerine ait.
IEASM başkanı, e-postayla iletilen açıklamada, “Cüzdan yüzüğünün bulunması, bir güç merkezi olan Antirhodos adasının efsanevi sarayında kazılması nedeniyle daha da önemli” dedi. Sarayın Ptolemaik dönem (MÖ 304-30) hükümdarları tarafından kullanıldığı belirtildi. Bu hanedan, jenerallerden birinden soyu gelen yöneticilerdi.
Fener, MS 280 civarında Pharos adasında inşa edildi ve yaklaşık 100 metre (328 feet) boyundaydı. Pliny yaşlı gibi bazı antik yazarlar onu dünyanın harikaları arasında sayarken, depremler ve aşındırma sonucu yıkılıp denizin altına kaybolana kadar Orta Çağ‘a kadar kullanıldı.
Zamanla değiştirilen fenerin tepesinde, muhtemelen Zeus’u temsil eden ve denizcilere yol gösteren bir yağ lambası tutan bir heykel bulunuyordu. Cüzdan yüzükleri yumuşak maddelerde (çamur ve mum gibi) iz bırakmak için kullanılırdı. İskenderiye’deki saray kalıntısından bulunan bu yüzüğün, fenerle ilgili idari işlevlere hizmet ettiği düşünülüyor.
İngiltere Üniversitesi’nde tarih sanatı ve arkeoloji profesörü olan Behrens-Abouseif, yüzüğün kabzasının biraz aşınmış olsa da muhtemelen feneri betimlediğini söyledi. Bu araştırma ekibine dahil olmayan uzman, Live Science’a e-postayla yaptığı açıklamada, bu görüntünün tek cüzdan yüzüğü olup olmadığı hakkında yorum yapabilmek için İskenderiye’den bulunan yüzükler kadar tanımadığını belirtti.
Diğer akademisyenler de Live Science’a yaptıkları açıklamalarda yüzüğün feneri betilediğini kabul etti; iki uzman, tepedeki lambadan çıkan dumanı da içerebileceğini kaydetti. Bağımsız araştırmacı ve 2024 yılında Routledge tarafından yayımlanan bir kitabın yazarı, yeni cüzdan yüzüğünün tepesindeki asimetrik özelliğin yağ lampasından çıkan duman tüyünü betimleyebileceğini belirtti.
Kaliforniya Üniversitesi’nde (Irvine) sanat tarihi ve klasikler profesörü Miles da olası duman bulutunu fark etti. E-postayla yaptığı açıklamada, bu yüzüğün İskenderiye’den bir tacirin konumunu işaret etmek için fenerin profilini kullanmış olması muhtemel olduğunu; fener ünlü olduğu için şehrin bir sembolüne dönüştüğünü kaydetti.
Geçtiğimiz yıllarda İskenderiye kıyılarında yapılan araştırmalar, fener hakkında daha fazla bilgi ortaya çıkardı ve özellikle nasıl göründüğü konusunda, dijital olarak yeniden inşa etmeye çalışan araştırmacılara yardımcı oluyor.
1 yorum