Orhun Yazıtları’nda Bilge Kağan ve Tonyukuk’un Türk boylarına devlet öğütleri.

Konu: Göbeklitepe neden yerleşik hayattan 300 yıl önce? Bu maliyet-süre hesabını kim yaptı?

Selam arkadaşlar, uzun süredir aklımı kurcalayan konuyu açmak istedim. Karacaentepe ve Pınarbaşı gibi alanlarla kıyasladığımızda, Göbeklitepe’deki T-formu sütunların açılımı, taşınmadaki tonaj ve bu dev T-litin kesilip çıkarılıp yerleştirilmesinde harcanan iş gücü hesabını kim, hangi yöntemle yaptı? Yani 12 tanrısal T sütunu (en büyüğü 10 ton, 18 metre) için teorik olarak gereken kişi-saat oranını, o dönemin avcı-toplayıcı teknolojiyle (obsidyen, bazalt aletler) gerçekten hesaplayan var mı? Cevap “yoksa” ben bu işin maliyet-sınırlarını kendi çıkarırım ama referans istiyorum.

İkinci kısım daha kritik: Krahmer’in “önce tapınak, sonra yerleşim, oradan tarım” teziyle Çatalhöyük verisi çeliyor mu? Yani din (ritüel merkez) gerçekten tarımdan mı önce geldi, yoksa bu T-litlerin yapım süresi o kadar uzun ki, bu süreç insanı yerleşik hayata zorlamış olabilir mi? Yani nedensellik kausal zinciri mi, korelasyon mu? Hangi kazı raporu bu “süre-maliyet-yerleşik hayat” üçlüsünü doğrudan ele alıyor? Uzmanlar, lütfen bana o tarihsel kronoloji tablosunu ve tahmini inşaat süresini (yıl bazında) paylaşır mısınız?