Karahantepe ve Taş Tepeler projesindeki T-biçimli sütunların astronomik yönelimi.

Arkadaşlar, bu “din mi tarım mı önce geldi” tartışmasını somut veriye oturtmak istiyorum da, önce hesap makinesini çıkardım. Göbeklitepedeki T-shaped dikilitaşların taşlaştırılması, taş ocağından taşınması ve dikilmesi için tahmini işgücü, süre ve maliyet filan elimde yok, ama literatürdeki K1/K2 kazı verileriyle T-Pillar’ların ortalama hacmi (yaklaşık 10-20 ton kireçtaşı) üzerinden bir maliyet analizi yapılabilir mi? Yani bir dikilitaşı taşımak dikmek için kaç kişi-gün düşüyor, bu da K1’in inşası için tahminen kaç yıl sürmüş olabilir?

Asıl merak ettiğim bu rakamların “yerleşik hayattan önce” iddiasıyla bağlantısı. Yani 12.000 yıl önce, avcı-toplayıcı bir topluluğun bunu yapabilmesi için gereken organizasyonel maliyeti ile tarımın başlamasının (veya başlamamasının) nedensellik bağı nasıl kuruluyor? M.Ç. Pohl’un “ihtiyaç değil, ihtiyaç yaratıldı” tezini mühendislik/bütçe parametresiyle nasıl test edebiliriz?

Ve tabii ki bu tartışmada yasal yaptırım ya da akademik etik sınırı nereden çiziliyor, çünkü bir iddia İKU raporlarıyla desteklenmeden?