Tanzimat ve Islahat Fermanları Osmanlı egemenliğini nasıl sınırlandırdı: Resmi kılavuzlar ve standartlar ne diyor.

Arkadaşlar, Tanzimat Fermanı (1839) ile Islahat Fermanı (1856) arasındaki egemenlik kısıtlamasının hukuki mekanizmasını somut belge satırları üzerinden kurmak istiyorum. Sorun şu: Bu iki fmanda, yabancı konsoloslukların/hukukunun Osmanlı tebaasına genişletilmesi (müsadere, kapitülasyonların 1856’da 1838 gümrük antlaşmasıyla harmanlanması) gerçekten egemenliğin “resmi” mi yoksa fiili mi daralması sayılır? 1856 Islahat Fermanı’nın 91. maddesindeki “yabancı tüccarlar için” ibaresi ile 1838 antlaşmanın gümrük tarifeleri arasındaki nedensellik bağını kanıtlayan resmi arşiv kaynağı (Mecme’ü’l-ahkar, Asakir-i Nizamiye Kanunnamesi) ne diyor?

Adım adım sorum: (1) Bu fmanların imzalanma sürecinde “İttifak-ı Hümayun” antlaşmasının dolaylı sözleşmesel dayanağı var mı, yoksa tek taraflı bir reform mu? (2) Egemenlik kaybını ölçen parametre olarak konsolos mahkemelerinin (consular jurisdiction) genişlemesi ile kapitülasyonların süresizleştirilmesinden hangisi “resmi standard”a göre daha ağır? (3) Bu daralmanın uluslararası hukuktaki karşılığı, o dönemin pozitif Osmanlı hukuku mu yoksa Batı standardı mı kabul ediliyordu? Net, kaynakça destekli cevap bekliyorum.