Tarihte ilk yazılı antlaşma Kadeş Antlaşması’nın tabletlerdeki gerçek metni.

Kardeşlar, Kadeş Antlaşması’nın hem hiyeroglif hem de demotik versiyonlarını karşılaştırırken aklıma bir teknik mesele takıldı. Hititçe tablet (bozrak) ile Mısırca metin arasındaki kelime kelime farkları gerçekten ne kadar? Mesela barış şartları, sınırların tespiti ve iade edilen mülklerle ilgili maddeler her iki metinde birebir aynı mı, yoksa tarafların propaganda kaygısıyla eklediği/çıkardığı bölümler var mı? Bu konuda elimizdeki gerçek epigrafik veriler ne diyiyor?

Bir de koruyucu tedbirler kısmı var ki burası çok merak ediyorum. Antlaşma metinlerinde “bu sözleşmeye ihanet edenin tanrıları bozsun, evlatları tahttan gitsin” gibi lanet/cumleleri (örneğin Anitawa tanrıları adına) hem Hitit hem Mısır tarafında ayrı ayrı mı geçiyor, yoksa biri diğerini kopyalamış gibi duruyor? Tabletlerin bulundugu katmanlarda bu koruyucu bölümlerin fiziksel olarak aynı formatta kazındığına dair somut bir kanıt var mı, yoksa bu kısmen modern araştırmacıların tamamladığı restorasyonlar mı? Konuya vakıf olan varsa belgelerle, tablet numaralarıyla açıklar mı?