Osmanlı’da matbaa 300 yıl neden yasaktı? Asıl sebep din mi, lonca direnişi mi?.

Selam arkadaşlar, son zamanlarda Osmanlı’da matbaa tarihiyle ilgili bi şeyler okuyordum da kafam iyice karıştı. Her yerde ‘Osmanlı matbaayı 300 yıl yasakladı’ deniyor ama ben arşiv kayıtlarına bakınca bu kadar basit olmadığını görüyorum. Yani 1485’lerde İbn-i Şükrü’nün yakıp kurdurduğu iddia ediliyor ama sonra Yahudi ve Ermeni topluluklar kendi dillerinde basıyor, sonra 1727’de Müteferrika’nın devlet izniyle matbaa açılıyor.

Benim aklıma takılan şu: Bu yasaklama gerçekten dini bir karar mıydı, yoksa kağıt/mürekkep gibi kaynak kıtlığı ve yazıcı loncalarının direnişi mi belirleyiciydi? Hem de bu konuyu araştırdıkça insanların yaptığı 3 temel hatayı görüyorum, onları da konuşmak istiyorum. Tecrübeli arkadaşların görüşlerini almak istiyorum, arşivlere nasıl bakmalı ki doğru cevaba ulaşabiliriz?