1929 Dünya Ekonomik Buhranı Türkiye’yi nasıl vurdu devletçilik politikası: En sık karıştırılan benzer durumlar ve ayırıcı tanı.

Arkadaşlar, 1929 Buhranı ile devletçiliğin oluşumu konusunda literatürde süregelen bir karışıklığı netleştirmek istiyorum. Çoğu zaman “Buhran nedeniyle devletçilik doğdu” deniyor ama asıl merak ettiğim, bu politikanın 1929 öncesi izleri mi var yoksa gerçekten bu kriz tetikleyicisi mi? Somut olarak; 1925’te kabul edilen Kanun-ı Muhatıra ile 1930’ların ilk yarısındaki ilk Beş Yıllık Planlar arasındaki nedensellik bağını nasıl okumalıyız? Devlet imparatorluklarının (Sivas, Eskişehir, İskenderun) finansman kaynakları ile buhran sonrası ithalat daralmasının birbirinden ayrı etkileri mi, ortak bir politikanın parçaları mı?

Bir diğer karıştırılan konu da buhranın Türkiye’ye geç/yansıması. Dış ticaret verilerine bakınca 1930-31’de ihracattaki çöküş (özellikle tütünü) ile iç piyasadaki devlet yatırımlarının artışının zamanlaması uyuşmuyor. Burada asıl sorum: Devletçiliğin ivme kazandığı dönem, buhranın vurduğu tarım