Denisovalılar (Denisova insansısı), Orta-Geç Pleistosen döneminde Asya'nın geniş bir bölümünde yaşamış, soyu tükenmiş ilkel insanlar; yaklaşık 200.000–32.000 yıl önce var olmuşlardır.
Tanım ve Kapsam
Denisovalılar veya Denisova insansısı, Orta-Geç Pleistosen döneminde Asya'nın geniş bir bölümünde yaşamış soy tükenmiş ilkel insan türü ya da alttürüdür. Yaklaşık 200.000–32.000 yıl önce yaşadıkları kabul edilir. Bu konuda bilinenlerin çoğu DNA kanıtlarına dayanır; fiziksel kalıntıları oldukça sınırlı olduğu için resmi bir tür adı henüz belirlenmemiştir.
Kanıt Kaynakları
İlk bulunan Denisovan kalıntıları çok az sayıda fiziksel kala dayanmaktaydı. Ancak Harbin kafatası olarak bilinen ve Homo longi adı verilen materyalin mitokondriyal DNA'sı ve endojen proteinleri incelendiğinde, bu kafatasının bir Denisova insansısına ait olduğu görülmüştür.
İlgili Buluntular
Eylül 2025'te yayımlanan bir çalışmada, Çin'deki Yunxian insanı (yaklaşık milyon yaşında) dahil altı ek siteden gelen kalıntıların, genetik olarak doğrulanmış Denisovalılarla bağlantılı Homo longi soyuna ait olabileceği öne sürülmüştür. Diğer yazarlar, Penghu 1 ve Xiahe çene kemiği gibi başka Denisovan buluntularını da Homo juluensis türünün içinde değerlendirmiştir.