1184 Erfurt Lazula Felaketi: Alman Soyluları Çürük Şatonun Eriyen Abur cubur Sularında Boğuldu

1184 yılında, grotesk bir trajedi Alman soylularının onlarca kişisinin hayatına son verdi.

1184 yılında, Mainz ve Thüringen yöneticileri arasındaki bir arazi anlaşmazlığı öyle bir noktaya geldi ki, Kutsal Roma İmparatorluğu imparatoru müdahale etmek zorunda kaldı. Anlaşmazlığın çözülmesinin bu kadar önemli olması nedeniyle, oğlu askeri seferi sırasında Polonya’ya giderken yolda bırakmasını ve konuyu görüşmek üzere soyluların bir araya gelmesini emretti.

Erfurt’ta, Alman Thüringen eyaletinde toplandılar ve Petersburg manastır kompleksinde bir binayı doldurdular, ancak içeri girdiklerinde zemin çöktü ve soylular meclisi en tatsız ve onursuz biçimde ölüm yatağına yuvarlandı.

Alman Soylularını Erfurt’a Çeken Kavga

(sol) Orta Çağ‘da Erfurt, 1493 tarihli ahşap baskı. Kaynak: iStock

Sorunun kaynağı, Mainz Başpiskoposu Conrad ile Thüringen Landgrav’ı Louis III arasındaki, Thüringen’deki onbirinci (titres) hakkına ilişkin bir kavgaydı. Uzun süredir kaynayan bu kavga öyle bir öneme sahipti ki, İmparotor Barbarossa ve ailesi anlaşmazlığı bir kez için çözülmesi için müdahale etti.

İmparotor oğlu Kral Henry VI’yı arabuluculuk yapması için geri çağırdı. Henry, Polonya’ya askari bir seferdeyken mesajı aldı ve konuyla ilgilenmek için askerlerinden izin aldı. Kendisiyle soyluların toplandığı binanın tam olarak hangi bina olduğu tartışma konusuysa da, her neyse ki, büyük bir kalabalık için tasarlanması pek olası görünmüyordu. Soylular, tanınmış vatandaşlar ve din adamları tümüyle toplantıdaydı ve zeminin yapısal bileşenlerini zorladı.

Orta Çağ Çukurunun Üzerindeki Yapısal Çöküş

Mümkün olan, 100’den fazla kişinin toplantıdaydı, muhtemelen diplomatik konuları birbiriyle çözme fırsatını kullanırken, Kral Henry süreçleri gözetiyordu.

Sonraki kaynaklar zemin tahtalarının yaşlanmış ve çürük olduğunu belirtiyor, ancak zeminin tam durumu kesin doğrulukla tespit edilemiyor. Sonuçta önemli olan, 26 Temmuz 1184’te, meclisin toplandığı üst katın yük altında çökmesidir.

Yüzlerce kişi zeminden aşağı düştü, altlarında bulunan ve o da çökerek talihsizleri binanın altındaki devasa bir çukurun içine yuvarladı.

Orta Çağ’da çukurlar, insan atıklarını bertaraf etmenin yaygın bir yoluydu ve dolmaya başladıklarında gerçek bir tehlike oluşturuyorlardı. Birine düşmek çoğu zaman ölümcüldü ve bu durumda, binanın çöken bölümünden düşen kerpiç ve enkazın kurbanı olanlar da dahil olmak üzere, ölümüne inanılan yaklaşık 60 kişinin hayatına mal oldu.

Kral VI. Henry Çöküşten Nasıl Sıyrıldı

Codex Manesse’de (yaklaşık 1306–yaklaşık 1377) betimlenen Kutsal Roma İmparatorluğu’nun krali ve daha sonra imparatoru VI. Henry. Kaynak: Wikimedia Commons

Kral VI. Henry ve Arzbisup Conrad için iyi ki zemin çöktüğünde bir pencere nişinde oturuyorlardı ve aşağıdaki atıkların içine düşmekten zorlukla kurtuldular. Pencerelere tutundular ve sahife ulaşana kadar orada kaldılar, ardından güvenli bir şekilde ayrıldılar.

Diğer önde gelen figürler bu kadar şanslı değildi. Abenberg Kontu Friedrich I, Ziegenhain Kontu Gozmar III ve kayınbiraderi Kirchberg Burgrave Friedrich I, Wartburg Kontu Burchard, Schwarzburg Kontu Heinrich I, Behringer von Wellingen ve sayısız dereceden daha az soylu ile birlikte bu faciada hayatlarını kaybetti.

Thuringia Landgrave Louis III felaketten sağ çıktı. Kral VI. Henry kısa bir süre sonra askeri kampanyasına devam etmek için Erfurt’u terk etti ve landgrave ile arzbisup arasındaki anlaşmazlığı çözümsüz bıraktı.

Örnek Olan Orta Çağ Felaketinin Siyasi Sonuçları

Erfurt’taki kerpiç evler. Kaynak: Wikimedia Commons

Bu kadar çok soylunun kaybi, aile ağlarını, arazi mülkiyetinin kontrolünü ve askeri destekleri ciddi şekilde etkileyecekti; ancak güç yapılarındaki bu değişimin kesin niteliği kişiden kişiye değişecekti.

Olayın büzüşük ve ürkütücü doğası, onu hatırlamayı kolaylaştırdı ve yüzyıllar boyunca aktarılan anlatılarla halk efsanesinin bir konusu haline geldi. Günümüzde ciddi bir tarihi trajedi olarak anılıyor; üstelik biraz karanşık olsa da, bazen mizahi bir dokunuşla da hatırlanıyor.