•165 milyon yıl önce yaşayan kürüklü bir yırtıcı tür, memelilerin evrimine dair beklenmedik bir pencere açıyor. Megacauda sungei olarak adlandırılan bu eski avcı, burnundan kuyruğuna kadar yaklaşık yarım metre (20 inç) boyundaydı ve Jurassic dönemindeki çoğu akrabasına göre oldukça büyüktü. Suda avlanan tür, kaygan avını yakalamak için geriye doğru kıvrılmış diş uçları kullanıyordu.
Ancak en önemli özelliği ne boyutuydu ne de av yeteneğiydi. Araştırmacılar, ağzı farenks ile ayıran gelişmiş bir yumuşak damaktan kanıt buldu; farenks ağzı yutağa bağlayan geçittir. Bu anatomik gelişme, sudururken nefes alabilmeyi mümkün kıldı ve emziren memeliler için temel bir uyumdur. Shenyang, Chicago ve Bonn’daki araştırmacıların bulguları Nature dergisinde yayımlandı.
Eski Bir Yırtıcının Yutma Evrimini Açıklaması
Çoğu hayvan yumuşak damaktan yoksundur; bunun yerine yutağındaki nispeten basit bir hyoid kemik düzenine dayanır. Memelilerde bulunan karmaşık yutma mekanizması olmadan beslenme çok farklı hareketler gerektirebilir.
Timsahlar örneğin, çiğnenmemiş gıdayı yuga indirmek için başlarını kaldırıp ani sarsıcı hareketler yapar. “Bu, yerçekiminin yardımıyla gerçekleşir,” diyor Bonn Üniversitesi’nden paleontolog Prof. Dr. Thomas Martin.
Memelilerin daha karmaşık bir hyoid yapısı vardır ve bu onlara yerçekimine karşı çalışırken bile yutmayı sağlar. İnsanlar örneğin ters döndükleri halde pipel su içebilir ve yine nefes alabilir.
Bu yetenek memeliler evriminde önemli rol oynamıştır. Memeli yavruların besince zengin sütü güvenli şekilde tüketmesine olanak tanıyarak sıvının burun boşluğuna girmesini önler. Etkili emzirmeyi destekleyen bu uyum, önemli bir hayatta kalma avantajı sağlamıştır.
“Beyin gelişimini, sonunda insanlara yol açan bu uyumdur,” diyor Martin. “Yumuşak damak ve ağız boşluğunun ile farenksin şekillenmesi doğrudan memelilerin evrimiyle bağlantılıdır.”
Dikkat çecek şekilde, Megacauda sungei modern memeliler ortaya çıkmadan milyonlarca yıl önce bu anatomik gelişimin kanıtına sahipti.
Suda Yüzmeye Uygun 165 Milyon Yıllık Yırtıcı
Kısaca kürü ve geniş, basık bir kuyruğa sahip olan Megacauda sungei, modern su yılanı, vaiz veya penguen’i andırıyor olabilir. Gövdesi de suda hareket etmeye oldukça uygundu.
Bilim insanları fosilin bilgisayarlı tomografi taramalarını kullanarak anatomisinin ayrıntılı üç boyutlu yeniden yapılandırmalarını oluşturdu. Bu modeller, hayvanın önde bacaklarıyla paddle benzeri hareketlerle suda ilerlediğini ve kuyruğunu dalgalı bir harekle kullandığını gösteriyor. Arka bacaklarının yön değiştirme işine yardımcı olmuş olması muhtemel.
“Suda yaşam tarzının memelilerdeki en eski kanıtı budur,” diyor Bonn Üniversitesi’nden paleontolog.
Dişleri başka bir alışılmadık uyumu ortaya koydu. Suda avını yakalamaya yardımcı olan geriye doğru kıvrılmış uçların yanı sıra, araştırmacıları şaşırtan üç köklü özel köpek dişlerine sahipti.
Dinozorların Döneminde Küçük Bir Devi
“Yeni tür Megacauda sungei, Jurassic dönemi memeli formlarının en büyüğüdür,” diyor Thomas Martin.
Yaklaşık yarım metre boyunda ve yaklaşık iki kilogram (4,4 pound) ağırlığında bu prehistorik “üst yırtıcı”, filler, gırlandalar ve balinalar gibi modern devlerin yanında önemsiz görünürdü.
Ancak boyut Jurassic dünyasında göreceliydi.
Yaklaşık 230 milyon ile 66 milyon yıl arasında süren Mezoik Ça dinozorların hâkimiyetinde geçti. Erken memelî akrabaları genellikle küçük kaldı; çoğu yalnızca birkaç gram ağırlındaydı.
Bu arka plan karşısında Megacauda sungei alışılmadık derecede büyüktü. Günümüz standartlarına göre küçüksé, bu su avcısı dinozorlarla aynı dünyayı paylaşan erken memelî akrabalar arasında bir ağırdı.
İç Moğolistan’da Olağanüstü Bir Fosil Buluntusu
Megacauda sungei’nin bilimsel önemi, şanslı olay dizisinden yararlanmadan tanınmamış olabilirdi.
Birkaç yıl önce, Liaoning Paleontoloji Müzesi (Çin), İç Moğolistan’da ortaya çıkarılan fosili bir örnek koleksiyonunun parçası olarak satın aldı. Olağanüstü özellikleri üç bilim insanının birlikte incelemesiyle ortaya çıktı: Shandong Üniversitesi’nden Prof. Dr. Chang-Fu Zhou, Chicago Üniversitesi’nden Prof. Dr. Zhe-Xi Luo ve Bonn Üniversitesi’nden Prof. Dr. Thomas Martin.
Örnekin daha önce bilinmeyen bir türü temsil ettiğini fark eden araştırmacılar, Liaoning Paleontoloji Müzesi Onurlu Direktörü Prof. Sun Ge’yi onurlandırmayı seçti.
“Büyük kuyruk” anlamına gelen Megacauda adını sungei tür adı ile birleştirerek Megacauda sungei bilimsel adını oluşturdu.
Türün kimliğini belirlemek yıllar süren ayrıntılı analiz, karşılaştırma, sınıflandırma ve belgelemeyi gerektirdi.
“Bu, uzun süreli bir ekip çalışmasının sonucudur,” diyor Thomas Martin.
Araştırma, memelilerin erken tarihine, özellikle de atalarının özel gövdeleri ve yaşam tarzlarını ne kadar hızlı geliştirdiğine dair önemli yeni bilgiler sağladı.
Diğer Jurassic docodont fosillerinin gösterdiği gibi bu grubun üyeleri çok farklı ortamlara uyumlanmıştı. Bazıları ağaçlarda yaşar, diğerleri yeraltında köstebek gibi kazardı ve Megacauda sungei gibi türler suda yaşama uygunlaşmıştı.
“Bu, docodontların Kuzey Yarımküre’de ne kadar yaygın olduğunu ve bu çeşitli hayvan grubunun inanılmaz derecede erken bir aşamada çok farklı yaşam tarzları geliştirdiğini gösteriyor,” diyor Martin.
Bunlar birlikte, modern memeliler hâkim hale gelmeden uzun önce eski akrabalarının hayatta kalmanın etkileyici biçimlerini denemeye başladığını ortaya koyuyor.
1 commentaire