1.9 Milyon Yıllık Keşif İnsan Evrimi Hikayesini Yeniden Yazıyor

Araştırma, Kudüs İbrani Üniversitesi’nden Profesör Ari Matmon, Haifa Üniversitesi’nden Profesör Omry Barzilai ve Tulsa Üniversitesi’nden Profesör Miriam Belmaker önderliğinde yürütüldü. Araştırmacılar, üç gelişmiş tarih belirleme yöntemini bir araya getirerek, insan evrimi araştırmalarında önemli bir rol oynamış olan ‘Ubeidiya kazı alanı için daha güvenilir bir zaman çizelgesi oluşturdu.

Araştırmanın bulguları, alanın en az 1,9 milyon yaşında olduğunu ve böylece antik insanların Afrika’daki anayurtları dışında yaşadığı bilinen en eski yerlerden birini oluşturduğunu gösteriyor.

Eski Taç Aletler Erken İnsan Faaliyetini Ortaya Çıkarıyor

‘Ubeidiya Formasyonu, Acheulean taş alet geleneğine ait erken kanıtları nedeniyle onlarca yıldır bilimsel dikkati çekiyor. Bu teknoloji, el baltaları da dahil olmak üzere her iki tarafından şekillendirilmiş büyük aletleriyle biliniyor. Alan aynı zamanda, bugün soyu tükenmiş birkaç tür de dahil olmak üzere, orijinal olarak Afrika ve Asya ile ilişkilendirilen türleri temsil eden zengin bir hayvan fosili koleksiyonu içeriyor.

Önemine rağmen, araştırmacılar erken insanların bölgeyi tam olarak ne zaman işgal ettiğini belirlemekte zorlandı. Önceki tahminler genellikle ‘Ubeidiya’nın 1,2 milyon ile 1,6 milyon yaş arasında olduğunu öne sürüyordu, ancak bu tarihler doğrudan ölçümlere değil, diğer arkeolojik ve jeolojik kanıtlarla karşılaştırmalara dayanıyordu.

Belirsizliği gidermek için araştırmacılar alandan yeni örnekler topladı ve bunları birbirini tamamlayan üç tarih belirleme tekniğiyle analiz etti. Her biri, antik birikimlerin yaşına dair bağımsız bir kanıt kaynağı sağladı.

İlk teknik, kozmetik izotop gömme tarih belirleme olarak adlandırılıyor ve yer yüzüne maruz kalan kayaların koz ışınlarıyla etkileşime girmesi sırasında oluşan nadir izotopları kullanıyor. Kayalar gömüldükten sonra bu izotoplar bilinen hızlarda bozuluyor. Geriye kalanın ölçülmesi, bilim insanlarına kayaların yer altındayken ne kadar sürdüğünü tahmin etmelerini sağlıyor.

Araştırmacılar ayrıca bir gölün dibinde birikmiş çökeltilerde kaydedilen Dünya’nın eski manyetik alanına dair kanıtları da inceledi. Bu çökeltiler biriktikçe, o dönemin manyetik alanının yönünü korudular. Bu kayıtlar bilinen manyetik tersinmelerle karşılaştırıldığında, birikintilerin iki milyondan fazla önce başlayan Matuyama Kronu adı verilen bir dönemde oluştuğu görüldü.

Üçüncü bir yöntem ise çökeltiler içinde bulunan tatlı su salyangozları cinsi olan Melanopsis’in fosilleşmiş kabuklarını içeriyordu. Uranyum-kurşun tarihlemesi kullanılarak, ekip eski taş aletlerin bulunduğu jeolojik katmanlar için bir minimum yaş belirleyebildi.

Birlikte bu üç yaklaşım, önceki tahminlerden çok daha eski bir yaşa işaret etti.

1.9 Milyon Yıllık Keşif İnsan Göçü Zaman Çizelgesini Değiştiriyor

Birleşik kanıtlar, ‘Ubeidiya’nın en az 1.9 milyon yıl öncesine dayandığını, böylece Afrika dışındaki erken insan yerleşiminin zaman çizelgesini önemli ölçüde değiştirdiğini gösteriyor.

Bu, Ürdün Vadisi’ndeki bu siteyi Gürcistan’daki Dmanisi ile yaklaşık olarak aynı yaşa yerleştiriyor; bu da erken insan göçünü anlamada öne çıkan başka bir büyük merkez. Yaşadaki benzerlik, antik insan popülasyonlarının aynı dönemde farklı bölgelere yayıldığını öne sürüyor.

Bulgular, bu erken göçlerin nasıl işlediğine dair ilginç soruları da gündeme getiriyor. İki siteden elde edilen kanıtlar, antik insanların farklı gruplarının örtüşen dönemlerde Afrikadan farklı taş alet teknolojilerini taşıdığını gösteriyor.

Bunlar, nispeten basit taş aletlerle ilişkilendirilen Oldowan geleneği ve el baltaları gibi özenle şekillendirilmiş aletleriyle bilinen daha gelişmiş Acheulean geleneği içeriyordu. Bu farklı alet yapım yaklaşımları, tek bir teknolojik sıralama içinde yayılmak yerine, erken insanların farklı grupları yeni ortamlara girdiklerinde kabaca aynı dönemde Afrikadan dışarı yol aldı.

3 Milyon Yıllık Tarihleme Bulmacası Çözülüyor

Araştırmacılar aynı zamanda sonuçlarında ortaya çıkan beklenmedik bir karmaşıklığı da açıklamak zorunda kaldı. Kozmetik izotoplardan alınan ilk ölçümler, bazı kayaların yaklaşık üç milyon yaşında olduğunu, sitenin manyetik, fosil, jeolojik ve arkeolojik bulgularının gösterdiğinden belirgin şekilde daha yaşlı olduğunu gösteriyordu.

Yapılan ek araştırmalar, ölçümlerin çelişkili görünmesinin nedenini ortaya çıkardı.

Çökeltiler, Ölü Deniz çöküntüsü ve çevresindeki arazide tekrarlayan çökelme, gömülme, açığa çıkma ve hareket karmaşık bir tarihe sahipti. Malzemenin bir kısmı, sonunda antik gölün yakınına ‘Ubeidiya’ yakınlarına taşınıp yeniden çökeltilmeden çok önce gömülmüştü.

Bu geri dönüşüm, bazı kayalar tarafından kaydedilen jeolojik tarihin, arkeolojik tabakların kendilerinin oluşumundan çok daha geriye gittiği anlamına geliyordu.

Araştırmacıların açıkladığı gibi:

“Modelden ortaya çıkan açığa çıkma-gömülme tarihi, çöküntü vadisinde daha önce çökeltilip gömülen çökeltilerin geri dönüşümünü… ve ardından ‘Ubeidiya’ paleo göl kıyısında yeniden çökeltilmesini ima ediyor.”

Sonuçlar, ‘Ubeidiya’yı Afrika dışındaki en eski bilinen erken insan faaliyet merkezlerinden biri olarak ortaya koyuyor. Aynı zamanda, atalarımızın yeni bölgelere doğru hareketinin 1.9 milyon yıl önce zaten başladığını, farklı alet yapım geleneğine sahip birden fazla nüfusu içerebileceğini işaret ediyor.