(Yeni bir karbon tarihleme çalışması, Tonalámatl de Aubin adlı, Aztek
manüsünün 15. yüzyılın sonlarına ait olduğunu gösteriyor.)
Meksika’nın Ulusal Antropoloji ve Tarih Kütüphanesi ile Colorado Üniversitesi Boulder’dan araştırmacıların ortak yürüttüğü yeni bir karbon tarihleme çalışması, Tonalámatl de Aubin adlı önemli bir
eserinin yapımının en olası yıl olarak 1494 olduğunu ortaya koydu.
Çalışma ayrıca, manüsunda kullanılan hammaddeye göre 1424’ün de olası bir tarih olduğunu gösteriyor. Araştırmacılar, eserin daha sonra falcılık ve kader okuma gibi çeşitli amaçlarla kullanıldığını belirtiyorlar.
İspanyol fethi sonrası, Tonalámatl de Aubin’in gizli bir döneme girdiği düşünülüyor. Yazarlar, İspanyol yetkililerden saklanmak amacıyla 1614 ile 1648 yılları arasında gizlendiğini öne sürüyorlar. Daha sonra İtalyan tarihçi Lorenzo Boturini tarafından yaklaşık 1740 yılında elde edildiği belirtiliyor. Uzun süren bu gizlilik, yerli halkların İspanyol yönetimi altında Aztek dini geleneklerini yaşatma çabalarıyla ilişkilendiriliyor.
Bu yeni tarihleme, eserin yaşına ilişkin uzun süredir devam eden tartışmaları sonlandırmış oluyor. Daha önceki çalışmalar, Tonalámatl de Aubin’in Codex Borbonicus’un daha basit bir kopyası olduğunu ve hatta İspanyol döneminde yapılmış olabileceği ihtimallerini gündeme getirmişti.
Eserin görsel özellikleri de şüphelerin odağı olmuştu. “Çiçek” glifinin şekli ve renk katmanları, önceden üretildiği döneme ait olup olmadığı konusunda soru işaretleri yaratmıştı. Bu durum, doğrudan bir karbon tarihlemesi yapılmasına yol açtı.
Bu bulgular, 29 Ağustos 2026’da Uluslararası Üniversite Kitap Fuarı’nda sunulacak olan “Tonalámatl de Aubin. Nuevos estudios sobre un códice adivinatorio” adlı yeni kitapta ayrıntılı olarak yer alıyor. Eser üzerine çalışan 16 uzmanın katkılarıyla hazırlanan bu kapsamlı çalışma, sadece eserin yaşına değil, aynı zamanda kullanılan malzemelerin kaynağına, boyaların kökenine ve daha sonra yapılan değişikliklere de ışık tutuyor.
Kitabın diğer bölümlerinde, eser üzerindeki tanrı tasvirleri Codex Borbonicus ile karşılaştırılıyor. Her iki eser de dini temalar ve benzer görsel özellikler taşıyor.
Tonalámatl de Aubin, yaklaşık 24 x 27 santimetre boyutlarında olan 18 adet amate kağıdından oluşuyor. Bu sayfalar, birleştirilerek yaklaşık 486 santimetre uzunluğunda bir şerit oluşturuyor ve ekran gibi katlanıyor.
Eserin sayfalarında, falcılık için kullanılan 260 günlük takvim olan tonalpohualli ile ilgili bilgiler yer alıyor. Aynı zamanda her biriyle ilişkilendirilen tanrılar ve semboller de dahil olmak üzere 20 trecena (13 günlük dönem) de resmedilmiş durumda.
Önerilen 1494 tarihi, eserin önceden üretildiği döneme ait olduğunu kesinleştiriyor ve araştırmacıların eser üzerindeki malzemeleri, görselleri ve daha sonraki tarihini daha sağlam bir temele dayalı olarak incelemesine olanak tanıyor.
Henüz yorum yok