Geç Tunç Çağı Çöküşü (M.Ö. 1200): Deniz Kavimleri İstilası mı Yoksa Sistemik Çoklu Kriz mi?

Tarih ve arkeoloji meraklıları selamlar. Doğu Akdeniz’de Hitit, Miken, Ugarit gibi büyük imparatorluk ve şehir devletlerinin neredeyse eşzamanlı olarak yıkıldığı M.Ö. 12. yüzyıl felaketi, uzun yıllar gizemli ‘Deniz Kavimleri’ istilasına bağlandı. Ancak son polen analizleri ve iklim verileri, bölgede 150 yıl süren şiddetli bir kuraklığın tarımı çökerttiğini ve ticaret yollarını kestiğini gösteriyor.

Sizce bu çöküş dışarıdan gelen ani bir barbar akını mıydı, yoksa birbirine sıkı sıkıya bağlı küresel saray ekonomilerinin domino taşı gibi yıkıldığı bir sistemik kriz miydi?