Almanya’nın Saksonya-Anhalt eyaletinde bulunan Loburg Şatosu’nda yürütülen arkeolojik kazılar, bugünkü orta çağ yapısının çok daha eski bir tahkimatlı yerleşimden geliştiğine dair kanıtlar ortaya koydu. Bulunan seramikler, devasa bir savunma hendek ve toprak-ahşap bir sur kalıntıları, şatonun Erken ve Yüksek Çağ Orta Çağı’ndaki tarihine yeni ışık tutuyor. Bu kazılar, Saksonya-Anhalt Eyaleti Kültürel Miras Yönetimi ve Arkeoloji Kurumu (LDA) tarafından, şatoun ana binasında görilen hasar nedeniyle gerekli olan zemin iyileştirme çalışmalarından önce yürütülüyor.
Kazı ekibi bu yaz, Möckern kasabası ile iş birliği yaparak şatonun batısındaki tepede yaklaşık 30 metre uzunluğunda ve altı metre genişliğinde bir kazı çentiği açtı. Ortaya çıkan katmanlar, bugünkü orta çağ yapılarının çok öncesine uzanan sürekli bir yerleşim ve tahkimat tarihini ortaya koyuyor.
Loburg Şatosu’ndan önceki kale
Lobburg Şatosu, Ehle Irmağı’nı gören belirgin bir tepede yükseliyor. Bugün görülen küçük kale kompleksinin büyük kısmı Geç Çağ Orta Çağı ve Erken Yeni Çağ’a ait olsa da, ellerde kalan en çarpıcı orta çağ yapısı 13. yüzyılda inşa edilen 30 metre yüksekliğinde bir kule.
Oysa yazılı belgeler burada çok daha eski bir tahkimatlı yerleşimin var olduğuna işaret ediyor. 965 yılında İmparator I. Otto, burada bulunan civitas Luborn’u Magdeburg’daki Aziz Maurice Manastırı’na bağışladı. Bu bağlamda civitas ifadesi bir kale veya tahkimatlı yerleşim anlamına geliyor. Bağışlama, Otto’nun Magdeburg’da bir arşivopiskopluğu kurma hazırlıklarının bir parçasını oluşturuyordu. 1161 yılında ise yer yazılı kayıtlarda “Louburg” adıyla tahkimatlı bölge olarak geçiyor.
Yeni kazılar, bu erken tarihin ardındaki fiziksel kalıntıları ortaya çıkarmaya başladı. Tahkimatin en alt katmanlarından çok sayıda orta Slav seramiği parçası bulundu. Karakteristik taraak desenleriyle süslenmiş olan bu seramikler, Loburg’da 9. ve 10. yüzyılda yoğun bir faaliyet olduğuna işaret ediyor.
Kazılar sayesinde şatoun Erken Çağ Orta Çağı’ndan Yüksel Çağ Orta Çağı’na kadar uzanan dönüşümü, Slav malzeme kültürüyle ilişkili erken bir yerleşimden tahkimatlı Otto dönemi yerine ve nihayetinde taş kale haline gelişine tanıklık ediyoruz.
Saksonya-Anhalt Eyaleti Kültürel Miras Yönetimi ve Arkeoloji Kurumu (LDA)
En eski yerleşim katmanları ve çukular, ya tahkimatlı olmayan ya da nispeten mütevazı savunmalarla korunan bir yerleşime ait olmuş olabilir. Bu durum büyük olasılıkla 10. yüzyıl Otto döneminde değişti; çok daha sağlam savunmalar inşa edildi.
Kazı ekibi yaklaşık metre genişliğinde ve üç metreden fazla derinliğinde bir savunma hendek buldu. Hendekin iç tarafında toprak-ahşap bir sur duruyordu ve bu surdan kalan izler, arkeolojik katmanların karmaşık bir dizisi olarak günümüze ulaşmış durumda.
Bu savunmaların yönelimi, ilk tahkimatin büyük olasılıyla yaklaşık dairesel olduğunu ve merkezinin bugünkü görülen şatoun merkezinden daha güneybatiye düştüğünü gösteriyor.
Loburg’un Orta Çağ’da yeniden inşası
Lobburg 12. yüzyılda başka bir büyük dönüşüm geçirdi. Kalın dolgu katmanları, eski hendekin bilinçli olarak doldurulduğunu ve eski surun yerine yeni oluşturulan kale tepesiyle örtüldüğünü gösteriyor. En geç 13. yüzyıla kadar bu tepedeki bazı yapıların taştan inşa edildiği anlaşılıyor.
Kazı ekibi ayrıca, şatonun Orta Çağ’ın sonları veya Erken Yeni Çağı’nda kale tepesinin kenarına inşa ettiği büyük bir fırın veya ocak kompleksini buldu. Fırının kesin amacı bilinmiyor. Fırınlara bazen ateşin yaratabileceği tehlikeyi azaltmak için kasıtl olarak kalelerin dış savunma alanlarına yerleştiriliyordu.
Büyük miktarlarda seramik ve hayvan kemiklerinin oluşturduğu yemek artıklarının yanı kazı, dikkat çeken birkaç küçük bulantıda ortaya çıkardı. Bunlar arasında 12 veya 13. yüzyıla tarihlenen süslü bir bronz iğne, yazma kalemi olduğu düşünülen bir kalem ve ağır şekilde aşınmış demir bir binici sporum içeriyor. Sporum daha kesin bir tarih belirleyebilmek için kazı ekibinin restorasyona ihtiyacı var.
Kazının özellikle önemli olması, Lobburg’un Magdeburg’a doğrudan doğuda konumlanmasıyla ilgili. Erken Çağ Orta Çağı’nda bu bölge Slav topluluklarının genişleyen Doğu Frank Krallığı ile etkileşime girdiği bir sınır bölgesiydi.
Bulantın ve arkeolojik katmanların daha ilimsel analizlerinin, yerin kronolojisini netleştirmesi bekleniyor. Araştırmacılar sonuçların yalnızca Lobburg savunmalarının gelişimine dair daha net bir resim vermekle kalmayıp, aynı zamanda bu orta sınır boyunca yaşanan daha geniş politik ve kültürel değişimler için yeni kanıtlar sağlamayı umuyor.
Kazının önemi
Loburg Şatosu’nun Magdeburg’un doğusunda stratejik konumu, Erken Çağ Orta Çağı’nda Slav toplulukları ile Doğu Frank Krallığı arasındaki etkileşimin bir sahnesiydi. Kazılardan elde edilen buluntuların bilimsel analiziyle birlikte, kalenin erken dönem tarihine dair yeni bilgiler edinilmesi umuluyor.
Kazı alanında batı bölgesinde açılan çneğin kuşbakışı görünümü doğuya dönük olarak çekildi. Fotoğraf Saksonya-Anhalt Eyaleti Kültürel Miras Yönetimi ve Arkeoloji Kurumu adına Anja Tuschwitz tarafından çekildi.
1 yorum