Bilim insanları, Antik Mısır‘ın ilk hanedan dönemine ait mezarlara yakın bulunan çok sayıda definin, krallar öldükten sonra saray halkından insanların kurban verildiğini gösterdiğini doğruladı. Frontiers in Environmental Archaeology dergisinde yayımlanan araştırmaya göre, bu kişilerin en az yüzde 39’unun kafasına indirilen darbelle bilinçli olarak öldürülmüş olabileceği tespit edildi.
AncientPages.com sitesinde aktarılan bilgilere göre, Flinders Petrie bu mezarları 1920’lerde kazmış ve aynı anda böyle çok sayıda kişinin doğal nedenlerden ölebileceklerine dair şüphe duymuş ancak ölümüne yol açan yaraları kanıtlayamamıştır. Bugün modern adli yöntemlerle yapılan yeniden değerlendirmeler, Petrie’nin doğal hasar olarak nitelendirdiği çizgisel kırıkların aslında perimortem (ölüm sırasındaki) travmalar olabileceğini ortaya koyuyor.
Purdue Üniversitesi’nden Dr Roselyn Campbell, “Bu yardımcıların bazısı kraliyetin etrafına defnedilmiş olsa da, büyük anlatının dip notlarına indirgenmiş durumdalardı” diyerek araştırmanın odak noktasını şöyle özetliyor: “Bu insanlar kimlerdi ve yöneticiye ile kendi rollerine hayatında ve ölümünde nasıl bakıyorlardı?”
Abydos’daki cenaze kompleksleri, MÖ yaklaşık 3000’de Mısır’ın ilk birleşik kralları tarafından inşa edilmiş; kraliyet mezarnı, oda mezarları ve büyük olasılıkla cenaze törenlerine ayrılan kapalı alanlardan oluşuyordu. Bu yapıların çevresini ise yardımcı definler sarıyordu.
Defin sayısındaki büyük miktar, bazı mezarların yüzlerce yardımcı mezarla çevrili olması Petrie’yi bunların kurban verildiğine dair kanıt olabileceği yönünde şüphe ettirdi.
Campbell, “Yönetici öldüğünde ona yakın insanların öldürüldüğü bir insan kurbanı türüdür” açıklamasını yapıyor: “Birçok kültürde bu uygulamanın, kurban verilen kişilerin ölümden sonra yöneticiye hizmetine devam edeceğine dair inançlardan dolayı yaygın olduğu düşünülüyor; ancak yardımcı kurbanı aynı zamanda yöneticinin gücünün çarpıcı bir gösterisi de olabilir. Bazı yardımcıların ebedi hayata veya onura ulaşmak için ölmeyi gönüllü kabul ettiği, bazılarının ise seçildiği hatta zorlandığı söylenebilir.”
Petrie, ölümüne yol açan travmaları kanıtlayamadığı için hipotezini şüpheli kılmıştı. Campbell bu sorunu çözmek için Petrie’nin kazı kayıtlarından kalan delilleri bulmuş ve modern adli yöntemlerle değerlendirmiştir.
Petrie detaylı kayıtlar tutmuş ancak kazdığı kemiklerin çoğunu yeniden gömmüş, yalnızca kafaları muhafaza etmiştir; bazılarını ise İngiltere’ye göndermiştir. Campbell, Cambridge Üniversitesi’nin Duckworth Koleksiyonu’nda bu kafalardan 46’sını bulmuş ve önemli yeni şiddet delilleri ortaya çıkarmıştır. Kafalardan 18’i belirgin kafa travması gösteriyor; özellikle Petrie’nin doğal hasar olarak görüp atladığı çizgisel kırıklar söz konusu. Adli bilimin gelişmesi, bu kırıkların perimortem travmalar olarak tanınmasını mümkün kılıyor.
Campbell, “Korunan kafalardaki yaraklar genellikle çizgisel kırıklardır ve bunlar hızlı bilinç kaybına, iç kanamaya ve ölüme yol açabilir” diyor. Ayrıca 18 kafanın bir kısmında kesici alet travması delilleri de bulunduğunu aktarıyor; bunlardan biri bireyin gözüne indirilen bir darbe biçimindeydi.
Campbell, bu ölümlelerin nedeninin halen bilinmediğini vurguluyor: “Antik Mısır kralları sık sık mızrakla düşmanlarına vurarak gösterilir, ancak bu yardımcılar düşman değildi ve bir mızrak baskılı kırıklar üretirdi. Çizgisel kırıklar genellikle düz, geniş bir aletten veya bir düşmeden kaynaklanır.” Ancak kafa kırığına yol açacak kadar ciddi bir düşme, muhtemelen kemiklerin diğerlerinin de kırılmasına neden olurdu; bunların Petrie’nin fotoğrafları veya notlarında görünmesi gerekirdi.
Diğer yardımcıların kaderi ise belirsizliğini koruyor. Bazıları doğal nedenlerden ölmüş olabilir. Başkaları iskelet delili bırakmayan biçimlerde, örneğin solgunlaşma sonucunda ya da geri kalan kemiklerinin incelenmesine olanak tanıyan bir şekilde öldürülmüş olabilir.
Campbell, “Sınırsız kaynaklarım olsaydı, bu kişilerin bedenlerinin nerede olabileceğini bulup incelemek isterdim” diyerek araştırmanın önemini özetliyor: “Yine de bu çalışma, eksik veya kusurlu veri setleriyle çalışılsın bile, önceki verilerin güncellenmiş yöntemler ve bilgilerle yeniden incelenmesiyle geçmiş hakkında ne kadar yeni bilginin ortaya çıkarılabileceğini gösteriyor.”
Araştırma Frontiers in Environmental Archaeology dergisinde yayımlanmıştır.
1 yorum