Danimarka’nın güneyindeki Guldhøj höyüğünde yapılan kazılarda, Bronz Çağı‘na ait nadide bir eser gün yüzüne çıkarıldı. 1891 yılında Danimarka Ulusal Müzesi arkeologları tarafından keşfedilen bu eser, Avrupa’da bulunan tek tamamen korunmuş katlanır sandalyedir.
Guldhøj katlanır sandalyesi, bir savaşçı liderin mezarında bulunmuştur. Lider, oyulmuş bir meşe ağacı gövdesine yerleştirilmiş ve dana derisiyle sarılmıştır. Üzerinde yün manto, bronz broş, iki yün şapka, yün eldivenler ve deri ayakkabılar bulunmaktadır. Mezar hediyeleri arasında bronz balta, bronz bıçak, süslü ahşap kaplar ve bir ahşap kutu yer almaktadır. Ancak katlanır sandalye, mezardaki sıra dışı bir detaydır ve liderin statüsünü gösteren önemli bir sembol olmalıdır.
Guldhøj katlanır sandalyesinin çerçevesi ceviz ağacından yapılmıştır, oturma yeri ise su samuru derisinden yapılmıştır. Ahşap çerçevenin üst kısmına oyulmuş desenler, geometrik süslemeler oluşturmak için siyah, asitli bir maddeyle doldurulmuştur.
Arkeolog , liderliğindeki araştırmalarda, sandalyenin iki ahşap çerçeveden oluştuğu ve her birinin yaklaşık 13 santimetre (33 cm) yüksekliğinde olduğu tespit edilmiştir. Çerçeveler 45 derecelik bir açıyla birleştirildiğinde, sandalye veya taburenin yerden yaklaşık 24 santimetre (9,5 inç) yükseklikte olacağı belirlenmiştir. Araştırmacılar, orijinal olarak sandalyenin çerçevesinin bronz çivilerle sabitlendiği, ancak oturma yeri yerleştirilmeden önce bu çivelerin çıkarıldığına inanmaktadırlar.
Katlanır sandalyeler basit gibi görünse de, oturan kişinin yüksek rütbeli olduğunu gösteren önemli mobilyalardır ve büyük olasılıkla ritüellerde veya törenlerde kullanılmıştır. Benzer katlanır sandalyeler, ahşap malzemelerin daha iyi korunabileceği koşulların olduğu Mısır ve Yunanistan’daki Bronz Çağı yerleşimlerinde bulunmuştur.
Guldhøj sandalyesi, İskandinav ülkelerinde de benzersiz değildir; diğer savaşçı lider mezarlarında da sandalyenin parçaları bulunmuş, hatta erken orta çağ döneminde bir kadın mezarında bile benzer bir parça keşfedilmiştir. Ancak bu, Bronz Çağı Avrupa’sındaki tek tamamen korunmuş ahşap katlanır sandalyedir. Bu durum, Bronz Çağı’ndaki savaşçı mezarlarının ortak özelliklerini gösteriyor.
Danimarka’daki Guldhøj sandalyesi ile Mısır ve Yunanistan gibi uzak medeniyetlerde bulunan sandalyeler arasındaki benzerlikler, Bronz Çağı insanlarının ticaret ve hediyeleşme yoluyla fikir alışverişinde bulunduğunu gösteriyor. Bu durum, Bronz Çağı İskandinav ve Akdeniz grupları arasında açık bir sanatsal bağlantı olduğunu ortaya koyuyor. Bir diğer bağlantı ise Trundholm’daki ünlü güneş arabasının dört kollu tasarımının, Ege bölgesindeki tasarımlardan esinlenmiş olmasıdır.
Guldhøj höyüğündeki savaşçı liderin mezarında bulunan sıra dışı katlanır sandalye ve ahşap kaplar, “yüksek prestije sahip nadir objeler” olarak tanımlanmaktadır. Bu keşifler, Bronz Çağı’nın kültürel etkileşimleri ve sanatsal bağlantıları hakkında önemli bilgiler sunuyor.
TARİHÇİ DEĞERLENDİRMELERİ (1)