3 Ekim 1849 günü, macabre türünün efsanevi ustası Edgar Allan Poe, Baltimore’da bir odaya dönüştürülmüş meyhane dışında, başı dönmüş ve başka bir adamın kıyafetleriyle görüldü. Olay, o gün Baltimore’da yapılan seçimlerin gerçekleştiği bir seçim günüydü ve 19. yüzyılda Gunner’s Hall gibi meyhanelerin aynı zamanda oy verme yerleri olarak kullanılması yaygın bir durumdu. Poe, dört gün sonra bir hastanede hayatını kaybetti, ancak ölümünün kesin nedeni ve bu trajediye yol açan olayların ardışık seyri günümüzde hâlâ çözülememiş bir gizem olarak kalmaya devam ediyor.
Poe, Walker tarafından Gunner’s Hall’ın dışındaki sokakta bulundu. Walker, Baltimore’da bir baskıcı olan Joseph W. Walker’dı. Olay anında Poe, eski ve bedenine uymayan giysiler içindeydi ve neredeyse tepki vermiyordu. Tarihî kayıtlarda, sık sık tekrarlanan “Poe’nun çamurlukta bulundu” ifadesine dair hiçbir iz yoktur. Walker, bu yarı yabancı kişiden adını ve kendisine yardım edebilecek bir arkadaşının adını istedi; Poe ise ona tanıdık olan, bir dergi editörü Joseph E. Snodgrass’ı önerdi.
Sokaktaki Yarı Yabancı
Walker, Snodgrass’a yazdığı mektupta, “Sayın Bey,” diye başlayan bir yazıda, Ryan’ın 4. bölgenin oy verme yerinde, “Edgar A. Poe” adıyla bilinen, büyük bir acı içinde görünen ve size tanıdığını söylediğini, acil yardım gerektiğini belirten bir dile döküldü. Snodgrass gelirken Poe’nun amcası Henry Herring de yanına katıldı. Poe’nun sarhoş olduğu düşünüldüğü için ikisi de yazarı tıbbi gözetim altında uyanmak üzere Washington College Hastanesine götürdü. Poe’nun doktoruna göre, yazar üç gün boyunca bilinç düzeyinde gidip geldikten sonra 7 Ekim’de hayatını kaybetti. Hiçbir ölüm belgesi düzenlenmedi, ancak yerel bir gazete ölüm nedenini “beyin tıkanıklığı” olarak raporladı.
İki Rakip Teori
Bir başka görüşe göre Poe sarhoş değildi; aksine enfeksiyöz bir hastalığın acılarına uğruyordu. 1996 yılında bir Baltimore kardiyoloğu, Poe’nun belirtilerini, karışıklık, halüsinasyon, huzarsızlık ve su korkusu gibi nöbetlerle kendini gösteren “öfkeli köpek kızılamızına” yani ensefalitik köpek kızılamızına tipik buldu. Poe’nun doktoru Dr. John Moran’ın daha sonraki anlatımlarına göre, Poe aşırı terliyordu, var olmayan kişilerle bağırışır ve ziyaretçilerle konuşacak kadar huzursuzdu; su içirmesi büyük bir çabayla bile zorlanıyordu.
Belirtiler, suyu reddetme eğilimi ve yoğun huzursuzlukla kendini gösteren bu tür hastalıkların karakteristik özellikleriyle örtüşüyordu.
Baltimore Kardiyoloğu, 1996
Yine de bu iki teori de Poe’nun başta Baltimore’da bulunmasının nedenini açıklayamıyor. Poe birkaç yıldır Baltimore’da yaşamış olsa da, 1849’da New York City’nde ikamet ediyordu. İlk eşi vefat ettikten sonra Poe, Virginia’daki Richmond’da yaşayan eski bir sevgilisiyle yeniden iletişime geçti ve ikisi de nişanlanmıştı. 27 Eylül’de Poe, Baltimore’da bir ara durakla Richmond’dan New York’a bir buhar gemisine bindi. Kimse, Poe’nun 28 Eylül’den 3 Ekim’e kadar, yani sokakta yarı bilinçli bulunduğun beş günlük Baltimore durağında ne yaptığını bilmiyor.
Böylece, macabre hikâyelerinin kahramanı olarak tanınan yazarın kendi hayatının en gizemli bölümü, ölümünden yaklaşık 176 yıl sonra da çözülmemiş bir soru işareti olarak kalmaya devam ediyor.
TARİHÇİ DEĞERLENDİRMELERİ (1)