Arkadaşlar, Balkan Saşları’ndaki o çöküşin altında yatan asıl dinamiği merak ediyorum; zira zafer kaybetmenin arkasında çoğu zaman topçu mühimmatı eksikliği ya da sayıca üstünlükten çok, ordu içindeki partileşme ve karargah–cephe arasındaki kopuk iletişim yatıyor sanırım. Benim asıl sormak istediğim somut mesele şu: 1912-1913 karargah hattında telsiz/şifreli sinyal ağını değil, esas olarak kıt’a komutanlığı ile Genelkurmay arasında kurulan hiyerarşik muhatabeliğin nerede sıfırlandığını, hangi muharesede komuta zincirinin fiilen çöktüğünü operasyonel haritalar ve savaş günlükleriyle takip edebilir miyiz?
Bu bağlamda, savaş sonrası Ordu-İçinde oluşan bu güven zedelenmesi ve komuta kopukluğunun I. Dünya Savaşı’nda Çanakkale’deki gibi birleşik bir komutanlığa mı dönüştü, yoksa Gallipoli’den sonra da aynı parçalılık kalıcı hasar olarak mı orda kaldı? İletişim altyapısındaki o teknik açığın (hatların kesilmesi, şifre eksikliği, sinyal birliklerinin teşkilatsızlığı) operasyonel kararlara uzun vadeli etkisini ölçebilecek somut bir metrik ya da karşılaştırmalı bir çerçeve öneren var mı? Yalnızca muharebe hatıratından öte, belgeseleştirilmiş komuta kararnameleri üzerinden gidebilecek bir kılavuz işler mi?
"Arşiv Fonu: OTARIH Belge Koleksiyonu (1850-1930 Taramaları)"
tarafından güncellenmiştir.