Düyun-ı Umumiye idaresi Osmanlı gelirlerine nasıl el koydu kapitülasyonlar: Kimler yüksek risk grubundadır dikkat edilmesi gerekenler

[Nilay Kaya]

Düyun-ı Umumiye İdaresinin kuruluşu (1881, Muharrem Kararnamesi) üzerinden giderken; tamamen hangi gelir kalemleri ipotek altına alındı ve tahsilatı kimler üstlendi? Şeker, tütün, yün, balıkçılık, miri arazisi gelirleri, postane ve telefon gibi işletmeler hangi sırayla devralındı? İdarenin 1903’te yeniden düzenlenmesiyle borç oranı yüzde 63’lere ulaştı ama tahsilat zincirinde yerel mübaşirlerden İstanbul’daki genel müdürlüğe kadar hiyerarşi nasıl kurgulandı?

Kapitülasyonlar bağlamında ise yüksek risk grubunu kimlerin oluşturduğunu net sormak istiyorum: Rümeli’deki yabancı konsolosluk korumalı tebaası mı, Rum ve Ermeni tüccar aileleri mi, yoksa gayri-müslim müstemrik (içişleri) acenteleri mi? Hangi kesim borç geri ödemesi ve gümrük gelirlerinin kaybetmesiyle doğrudan temerrüde düşme riski taşıyordu?

Vergi muafiyetinden dolaylı vergi yüküne dönüşümde kayıpların dağılımını gösteren somut bir tablo?

"Arşiv Taramaları:"

"– 📚 BOA (Başkanlık Osmanlı Arşivi) Mühimme Defterleri Taramaları"

"– Güncel Kayıt No: #725"

[Yazar]

Yazılar