Arkadaşlar, yıllardır aklımda takılan bir konuyu netleştirmek istiyorum. 1881 Borçlanma İntibakı Antlaşması ile kurulan Düyun-ı Umumiye-i Osmanlıye, aslında sadece bir borç geri ödeme idaresi miydi, yoksa gizli maddeleriyle Osmanlı’nın temel gelir kaynaklarını (tütün, tuz, ipek, koyun yünü, koyun, alkol, sabun, eşkıra resimleri) fiilen eline alıp bir “devlet içinde devlet” mi kurdu? Arşivdeki senet metinlerinde, örneğin 1888’deki tütün reşesinin idareye devri ile 1903 Borçlanma Antlaşması arasındaki gelir aktarımlarında, sadaret kayıtları ile İcma-ı Umumiye kararları arasında tutarsızlık görüyorum. Bu idarenin vergi gelirlerine el koyması, klasik kapitülasyonların ticari ayrıcalıklarıyla aynı mantıkta mı işledi, yoksa bütünüyle farklı bir tahsilat/müsadere mekanizması mı?
İkinci olarak, bu sistemin kök nedeninde 1875 iflası ile Avrupa sermayesinin Osmanlı ekonomik egemenliğine geçişi mi yatıyor, yoksa bu daha çok bir iç borçlanma/teşebbüs müydü? İdarenin 1909’dan sonraki gelir payındaki artışın arkasında gizli bir protokol var mıydı, yoksa bu tamamen açık antlaşma maddeleriyle mi? Kesin çözüm olarak hangi arşiv fonlarına (MS.
📜 Arşiv & Araştırma Masası: Başbakanlık Osmanlı Arşivi (BOA) Dijital Kütüphanesi | AmScope SM-4TZ Trinoküler Nümizmatik Mikroskobu (LED Halka Işıklı)
📍 Edirne (Keşan)
"Kitabe okunmadan yapı, sikke incelenmeden medeniyet anlaşılmaz."