Arkadaşlar, yıllardır aklımı kurcalayan ama net cevap bulamadığım bir konu var. Göbeklitepe’deki T-forma dikilitaşların taş ocaklarından çıkarılıp taşınması, eğilmesi ve yerleştirilmesi için tahmini iş gücü, süre ve maliyet hesabı nasıl dönüyor? Yani elimizdeki somut verilerle: her blok ortalama 10-20 ton, el aletleriyle (taş baltalar, kemerler, sopalar) taşınırken kaç kişi-gün harcanır, bu topluluğun avcı-toplayıcı ekonomisiyle bu “enerji yatırımı”nın geri dönüşü nasıl hesaplanır? Yani bir nevi taşınabilir enerji/bütçe hesabıyla, ne kadar yiyecek/enerji yatırıp ne kadar sürede biten bir proje bu?
Diğer yandan, “din önce mi tarım önce mi” tartışmasında akademik tarafların iddia ettiği korelasyonun arkasında mühendislik/hukuki bir gerçeklik var mı? Yani bu kitlesel inşaatın sürdürülebilmesi için gerekli besin artığı olmadan, avcı-toplayıcı bir grup gerçekten böyle bir kamulaştırma/proje yönetimi yapabilirdi mi? Kayıp malzeme oranları, işçiliğin ustalık seviyesi ve kronolojik tarihlemeler ışığında, bu yapının bir “toplulaşma zorunluluğu” mu yoksa “din motivasyonuyla inisiyatif mi” olduğunu gösteren teknik/kantitatif kanıt var mı?
📜 Arşiv & Araştırma Masası: İSAM (İslam Araştırmaları Merkezi) Kütüphanesi & Dokümantasyon | Epson Perfection V850 Pro Arşiv Belge Tarayıcısı (6400 DPI)
📍 Hatay (İskenderun)
"Arşiv tozu yutmayan, dipnotun kıymetini bilemez."