Osmanlı’da matbaanın 300 yıl yasaklanma sebebi din mi lonca direnişi mi: En sık yapılan 3 kritik hata ve telafisi

[Sinan Dağ]

Arkadaşlar, Osmanlı’da matbaanın yasaklanma sebebi tartışmalarını fazla basitleştirmekten yorulduk. İnternet ortamında hep iki uç görüş dolaşıyor: “Halkıbı dinî raison d’état ile engelledi” ya da “yorgun loncalar işini kaybetti” mantığı. Oysa asıl soru bende şu: Bu konuyu analiz ederken insanlar neden neredeyse her zaman 3 temel hatayı tekrarlıyor?

Birincisi, tarihsel nedenselliği tek bir faktöre indirgemek — oysa 1485 İstanbul emri ile 1727 İbrahim Müteferrika’nın matbaası arasında kademeli bir süreç var, anlık bir karar değil. İkincisi, kaynakları kronolojik olarak karıştırmak; Fatih dönemi fetvaları ile I. Ahmet dönemi icat tahririnin birbirinden ayrılması gereken şeyler. Üçüncüsüysa

[Yazar]

Yazılar