Kadeş Antlaşması’nın Mısır versiyonu Karnak ve Luğma’daki Hattuşa kopyası arasındaki metin farklarını tartışırken bir türlü netleşemiyorum. Herkes “tarihin ilk antlaşması” diyor ama tabletlerdeki gerçek metnin teknik detaylarını merak ediyorum. Hattuşa arşivindeki çivi yazılı nüsha ile Vadi-i Nil’deki Ramses II stellerindeki metin arasında maddi olarak hangi farklar var? Sadece çeviri farkları mı, yoksa antlaşmanın maddeleri, şartları, yemin bölümleri gerçekten farklı mı aktarılmış?
Koruyucu tedbirler kısmı beni daha çok sarstı. Bu antlaşmadaki “kardeşlik, ticari iade, askârî destek” maddelerinin orijinal metindeki tam ifadesi nasıl? Tablet kırıkları nedeniyle eksik kalan bölümler var mı, yoksa iki versiyon da eksiksiz mi okunabiliyor? Uzman arkadaşlardan ricam, bu metin karşılaştırmasını yaparken hangi arşiv numarası, hangi katalog kaynağına bakmamız gerektiğini ve okunmayan satırların var olup olmadığını net şekilde açıklamaları.