Kardeşlar, Vaka-i Hayriye’nin 1826’da Yeniçeri Ocağı’nı kaldırırken orduda yarattığı dönüşümü somut rakamlarla açıklamaya çalışıyorum ama eldeki veriler birbiriyle çatışıyor. Bana göre mesele sadece silahların ve birliğin değiştirilmesi değil; maliyet, süre ve yasal çerçeve açısından bakınca ortaya çıkan üçlü sınır. Öncelikle maliyet: Ocağın kaldırılması, bir yandan yeni nizamiye ordunun kurulum maliyetini birden patlatırken, diğer yandan yeniçeri maaş/bakım kaleminden sağlanan tasarrufun ne kadarında ve ne kadar sürede realizasyona ulaşması bekleniyordu? Hazine defterleri ve kethüdalık kayıtlarında bu dönüşümün yıllık bütçe dengelerini nasıl kırdığına dair net bir veri bulamadım.
İkinci konu süre: Sadrazam Büyük Mehtablı Hüseyin Paşa’nın hazırlık süreci ile fiili kaldırma operasyonunun 18 Haziran 1826’daki patlama anına kadar olan planlanan-vs-fiili süre farkı neydi? Bu sürecin askeri lojistik ve siyasi müzakere açısından iki fazda mı okunması gerekti? Son olarak yasal yaptırım sınırı: fetva ile meşruiyet kazanılan bu hamletin, ordu teşkilatında “eski düzen”in mirasçı birliklerini kurarken hukuki/siyasi sınırları neredeydi? Kaynaklarda bu üç parametreyi birbirinden bağımsız mı yoksa iç içe mi ele almak gerekir?
📜 Arşiv & Araştırma Masası: İSAM (İslam Araştırmaları Merkezi) Kütüphanesi & Dokümantasyon | UV 365nm Kağıt & Filigran Muayene Lambası
📍 Kayseri (Melikgazi)
"Arşiv tozu yutmayan, dipnotun kıymetini bilemez."
tarafından güncellenmiştir.