Frekans: Tekrar Sayısının Ölçümü ve Fiziksel Değişmezliği

作者 / 编辑: Selim Erdem•15 Ekim 2026

✓ Editorially Verified

Frekans Kavramı ve Tanımı

Frekans veya titreşim sayısı bir olayın birim zaman (genel olarak 1 saniye) içinde hangi sıklıkla, kaç defa tekrarlandığının ölçümüdür. Matematiksel ifadeyle çarpmaya göre tersi ise “periyot” olarak adlandırılır. Periyot, iki yineleme arasında geçen süre olarak tanımlanır ve fizikte genellikle T harfiyle gösterilir. Bu iki nicelik arasındaki ilişki f = 1/T denklemiyle ifade edilir.

Frekansın Ölçümü

Bir olayın frekansını ölçmek için o olayın belirli bir zaman aralığında kendini kaç kere tekrar ettiği sayılır, sonra bu sayı zaman aralığına bölünerek frekans elde edilir. SI birim sisteminde frekans, hertz (Hz) ile gösterilir. Bir Hertz, bir olayın saniyede bir tekrarlandığı anlamına gelir. Olayın iki Hertzlik bir frekansa sahip olması ise, olayın saniyede kendini iki kere yinelediğini ifade eder.

Frekansı ölçmenin başka bir yolu ise olayın kendini tekrar etmesi arasında geçen süreyi tayin etmektir. Zira frekans bu sürenin çarpmaya göre tersi olduğundan dolaylı olarak elde edilebilir.

Dalganın Frekansı

Bir dalganın frekansı, dalga boyuyla ilişkilidir. Dalganın dalga boyuyla frekansının çarpımı, o dalganın hızını belirler. Dolayısıyla dalga boyu bilinen bir dalga için bu ilişki kullanılarak frekans belirlenebilir. Bu bağlamda v hızı ve λ (landa) dalga boyu kullanılarak f = v/λ ifadesi yazılır.

Özel bir durum olarak, elektromanyetik bir dalga olan ışık boşlukta ışık hızıyla hareket ettiği için bu denklem f = c/λ ifadesine dönüşür. Burada c ışık hızını temsil eder.

Dalgalar bir ortamdan başka fiziksel yoğunluğa sahip bir ortama geçtiklerinde frekansları değişmez ancak hızları ve dolayısıyla dalga boyları değişir. Doppler Etkisi dışında frekans hiçbir fiziksel olaydan etkilenmez, dolayısıyla değişmez. Bu bağlamda frekans, evrensel bir fiziksel değişmez olarak kabul edilir.

Frekans Örnekleri

Orkestrada bütünlüğü sağlamak için akort sesi olarak verilen la notası 440 Hz frekansına sahip bir titreşimdir. İnsan kulağı 20-20.000 Hz aralığındaki titreşimlere tepki gösterir.

Şebekeden dağıtılan elektrik, saniyede 50 kere salınan alternatif akımdır. Elektrikli eşyaların üzerinde yer alan AC 220V 50 Hz uyarısı, cihazın 50 Hz’lik 220 volt genlikli alternatif akımla çalıştığı anlamına gelir.

Bu açıklama Vikipedi kaynaklarından uyarlanmıştır ve şu lisans altında sunulur: CC BY-SA 4.0.