İngiltere’nin Kuzeyinde Aynı Dedektörcü Tarafından Bulunan İki Orta Çağ Altın Yüzüğü Müzayedeye Çıkarılıyor

İngiltere’nin kuzeyinde, yarı emekli mimar Andrew Riley tarafından dört ay arayla bulunan ve 15. yüzyıla tarihlenen iki orta çağ altın yüzüğü, Londra’daki Noonans Mayfair müzayedevi tarafından 22 Eylül’de satışa çıkarılacak. Christ’in kanını temsil eden damlalarla süslenen birinci yüzük ile Antioch’li Saint Margaret ve ejderha figürünü içeren ikinci yüzük, Orta Çağ Hıristiyan inancının ve kişisel ibadet eşyalarının önemli örnekleri olarak değerlendiriliyor.

Bu iki değerli eser, 2024 yılında North Yorkshire’da, Northallerton’a yakın West Harlsey köyünde bulunan eserdir. Yarı emekli mimar olan Riley, Middlesbrough yakınında yaşamaktadır. Müzayedevi, buluntuları 22 Eylül tarihinden itibaren Londra’daki merkezinde ihaleye sunacağını açıkladı.

“Christ’in Kanı” Yüzüğü

Bulunan ilk eser, yaklaşık 1400-1500 yıllarına tarihlenen ve altın üzerine emalle süslenmiş bir “Christ’in kanı” yüzüğüdür. Mavi emal arka plan üzerinde kırmızı emaldan 41 damla ile süslenen yüzükten bugün yalnızca 12 damlanın kırmızı emalı korunmaktadır. Yüzüğün iç kısmında ise siyah harflerle yazılmış bir yazı yer alır ve Noonans bu yazıyı “Sana hizmet ederek uyumayı dilerim” olarak çevirmektedir.

3,5 gram ağırlığındaki yüzüğün müzayededeki tahmini değeri 5.000-7.000 sterlin arasındadır ve güncel kurla bu tutar yaklaşık 246 bin ile 343 bin lira arasında değişmektedir.

“Birkaç haftalık bir süreçte rigg ve furrow adı verilen alanda sistematik olarak tarama yaptım ve ‘Christ’in kanı’ yüzüğünü buldum. Topakçıyı aldıktan sonra yaklaşık 8 inç derinlikte toprağın üzerinde yatıyordu. Önce bunu kostüm takısı sandım, ancak yazıyı gördüğümden sonra anladım. O sırada yalnızdım, bu yüzden arazideki ev sahibine göstermek için çiftliğe doğru koştum,” diye hatırlıyor Riley.

Andrew Riley, Yüzükleri Bulan Dedektörcü

Hıristiyan İbanetinde Dönüşüm

Füzüğün üzerindeki imgeler, orta çağın son dönemlerinde Hıristiyan ibadetinde yaşanan değişimleri yansıtmaktadır. Noonans’ın mücevher uzmanı Laura Smith, dönemin inanç dünyasını şu şekilde açıklıyor:

“Orta Çağ’da Hıristiyan ibadette bir ton değişikliği yaşandı ve dünya için kurtuluş sağlamak amacıyla Christ’in bedensel acısına vurgu yapıldı. Haçtaki beş yaraya ve Christ’in döktüğü kana odaklanıldı ve bu durum el yazması kitaplarındaki illüstrasyonların yanı sıra, ilk yüzüğümüzün de içinde olduğu kişisel ibadet mücevherlerinde görülmektedir.”

Laura Smith, Noonans Mücevher Uzmanı

Smith, bu dönemin aynı zamanda dini loncalar için önem taşıdığını da vurguluyor:

“Aynı dönemde religious guildler yani loncalar popülerdi. Bunlardan biri 1408 yılında kurulan York’taki Corpus Christi Loncası’dı ve tasfiye edildiğinde James Strangeways gibi üyeler de dahil olmak üzere 17.000 üye sahipti. Strangeways, her iki yüzüğün de bulunduğuna yakın bir arazi sahibi.”

Laura Smith, Noonans Mücevher Uzmanı

Saint Margaret Yüzüğü

İkinci yüzük de yaklaşık 1400-1500 yıllarına tarihlenmektedir. Oval şakak kısmında taçlı, elinde haç taşıyan ve ayaklarının etrafına ejderha dolanmış Antioch’li Saint Margaret figürü yer alır. Yüzüğün şakak kısımlarında beyaz emaldan izler ve yaprak süslemeleri görülmektedir.

3,9 gram ağırlığındaki yüzüğün müzayedeki tahmini değeri 4.000-6.000 sterlin arasında öngörülmekte olup güncel kurla bu tutar yaklaşık 196 bin ile 331 bin lira arasında değişmektedir.

“Bugün efsanevi bir figür olarak kabul edilen Antioch’li Saint Margaret, orta çağda büyük saygı görmüştü ve 1428 yılında Jeanne d’Arc’a göründüğü anlatılmaktadır. Özellikle doğum yapan kadınlar tarafından çağrılırdı. Pagan bir rahibin kızıydı ancak annesi doğum sırasında öldükten sonra onu büyüten süt anası tarafından Hıristiyan inancına alındı. Bakireliğini Christ’e adadı, bu da babasının kendisini reddetmesine yol açtı ve Roma valisine evlenmeyi reddettiğinde hapsedildi.”

Laura Smith, Noonans Mücevher Uzmanı

“İşkencelere dayanıp çeşitli mucizelerin gücüyle hayatta kaldı. En ünlü mucize, şeytanın ona hapishane hücresinde bir yılan veya ejderha biçiminde görünüp onu yutmasıydı. Elindeki haçla iç organlarını tahriş ettikten sonra onun karnından dışarı fırladı; bu da gelecekteki doğumla ilişkilendirilmesine neden oldu. Sonunda idam edildi.”

Laura Smith, Noonans Mücevher Uzmanı

Buluntuların Kaydı ve Gelecek Planları

Her iki buluntu da Portable Antiquities Scheme yani Taşınabilir Eski Eserler Programına kaydedildi ve ardından Treasure yani Hazine statüsünden vazgeçildi. “Christ’in kanı” yüzüğünün kayit numaras DUR-3F4083, Saint Margaret yüzüğünunkise DUR-B3B577 olarak belirlenmiştir.

Müzayedin tamamlanmasının ardından Riley, buluntularla ilgili şu planlarını paylaştı:

“Satıştan elde edilen gelirin yarısını arazi sahipleriyle paylaşacağım. Kendime düşen kısmı ise İtalya’ya yapmayı planladığım interrailing (trenle seyahat) gezisi için kullanacağım.”

Andrew Riley, Yüzükleri Bulan Dedektörcü

Bu buluntular, İngiltere’deki metal dedektörü hobisinin kültürel ve tarihi açıdan ne kadar değerli eserler ortaya çıkarabildiğinin bir başka kanıtı niteliğinde. Benzer şekilde bulunan diğer orta çağ yüzükleri de müzayedelere sunulmaktadır.

Bu gelişmeyle bağlantılı olarak, İngiltere’de bulunan başka bir orta çağ yüzüğü de müzayedeye çıkarken; 14. yüzyıla ait bir yüzüğün 40.000 sterline kadar ulaşması beklenmektedir. Ayrıca nadir orta çağ altın mühür yüzüğü de benzer şekilde dikkat çekmiştir.