Jefferson Nehri’nin Missouri Nehri’ne katkısı ve su yönetiminin çevresel etkileri

Nehrin konumu ve hidrolojik nitelikleri

Jefferson Nehri, ABD’nin Montana eyaleti içinde doğup sonlanan bir nehir olup Kuzey Amerika’nın en uzun nehri olan Mississippi Nehri’nin ana kollarından Missouri Nehri’nin bir koludur. Yaklaşık 83 mil (134 km) uzunluğunda olan nehir, kaynağından Missouri Nehri ile birleştiği noktaya kadar olan bölümü bu uzunlukla ölçülmektedir.

Madison Nehri ile birlikte Jefferson Nehrinin resmi ağız noktası, Three Forks yakınlarındaki Missouri Headwaters State Park olarak kabul edilir. Nehir 1 km aşağı yönde, kuzeydoğuda Gallatin Nehri ile birleşmektedir. Nehrin tamamı yalnızca ABD’nin Montana eyaleti sınırları içinde akmaktadır.

Welt nehirleri içindeki yeri

Jefferson Nehrinin Mississippi’ye katkısı, nehirin dünya ölçeğindeki konumunu anlamak açısından önemlidir. Missouri ve Jefferson Nehirleri ile birlikte ölçüldüğünde toplam uzunluğu 6.275 km’yi bulan Mississippi Nehri, bu kriterle ölçüldüğünde Nil, Amazon ve Yangtze nehirlerinden sonra dünyanın en uzun dördüncü nehridir.

Taşkınlar ve ulaşım yükleri

Jefferson Nehri, ulaşım, ziraat ve diğer alanlarda sayısız faydalı yön sağlarken, aynı zamanda zararlı bir yanı da taşımaktadır. Her yıl 400 milyon ton verimli toprağı Meksika Körfezi ağzındaki deltaya yığmaktadır. Mississippi birkaç defa taşmış, 1929 ve 1937 yılında meydana gelen taşkınlarda büyük hasar oluşmuştur. Taşkınları önlemek için nehir üzerinde barajlar, pompalama istasyonları ve tali kanallar inşa edilmiştir.

Nehrin taşıdığı başlıca yükler petrol, petrol ürünleri, demir, çelik, kömür, kum ve çakıldır.

Keşif tarihi

ABD’nin Louisiana Bölgesi’ni Fransa’dan satın almasından sonra, Montana’nın da içinde bulunduğu bu bölgede Meriwether Lewis ve William Clark tarafından keşifler yapıldı. Başkan Thomas Jefferson tarafından görevlendirilen iki liderin tek görevi keşif değil, Meksikalılar ve Kızılderililer ile ticari ilişkiler kurmak ve Büyük Okyanus’a ulaşmak için uygun yol güzergâhları bulmak idi. Bu dönemde keşfedilen nehre ABD başkanının adı verildi. Keşifler sonunda Lewis 1806 yılında başkan tarafından Louisiana Bölgesine Valisi olarak atandı. Clark ise Missouri 1820 yılında eyalet olduğunda Missouri Valisi seçildi.

Su yönetimi ve çevresel sorunlar

Jefferson Nehri, tüm akışı boyunca yerel çiftlikler için sulama suyu kaynağı olarak yaygın biçimde kullanılmaktadır. Ruby ve Beaverhead nehirlerinin yukarı bölgelerine inşa edilen barajlar, doğal akışları artırmak için salınan ilkbahar çıkışlarına göre yaz mevsimi boyunca daha fazla su depolanmaktadır.

Buna bağlı olarak nehrin bazı kısımları kuraklık yıllarında ciddi şekilde susuz kalmakta, sığ ve ılık hale gelmektedir. Bu durum balık popülasyonlarını olumsuz etkilemektedir. Doğal olarak ılık su, sulama akışından ve otlatma uygulamalarından gelen aşırı besleyici maddelerle birleştiğinde, yaz ortasındaki alglerin hızlı büyümesine neden olabilmektedir. Bu büyüme, doğal yaşama olduğu gibi, balıkçıların ve yüzücülerin de zarar görmesine yol açabilmektedir.

Bu açıklama Vikipedi kaynaklarından uyarlanmıştır ve şu lisans altında sunulur: CC BY-SA 4.0.