Güney Çin’deki kireçtaşı kayalıklar üzerindeki antik resimler, 2000 yılı aşkın süredir aşırı sıcaklara, yağmuralara ve fırtınalara direnmektedir. Yeni bir araştırmaya göre, bu olağanüstü dayanıklılığın sırrı, kireç ve kan karışımından elde edilen özel bir bağlayıcı maddede gizlidir.
Huashan kaya resimleri kuşağı, Çin’in Vietnam ile sınırındaki Zuojiang Nehri boyunca yaklaşık 260 kilometre uzanan bir bölgede yer almaktadır. Bu bölgedeki 80’den fazla sitede, kırmızı renkli insan figürleri, hayvanlar, tekneler, silahlar ve müzik aletlerinin tasvirlerini içeren resimler bulunmaktadır. Bu resimler, UNESCO tarafından 2016 yılında Dünya Mirası Listesi’ne dahil edilen Zuojiang Huashan Kaya Resimleri Kültürel Peyzajı’nın önemli bir parçasıdır.
Bu kaya resimleri, yaklaşık olarak MÖ 5. yüzyıldan MS 2. yüzyıla kadar uzanan geniş bir zaman diline aittir. Geniş kabul gören görüşe göre, bu eserlerin yaratıcıları Luoyue halkıdır. Tarihi kayıtlar, Luoyue’nin Zuojiang bölgesinde yaşayan ve matrilineal (kadın soyundan gelen) bir toplum olduğunu göstermektedir.
Bu resimler, zorlu iklim koşullarına maruz kalmaktadır. Guangxi bölgesi, sıcak ve nemli muson iklimine sahiptir; yaz aylarında şiddetli yağışlar ve 40°C’nin üzerindeki sıcaklıklar görülür. Ayrıca bu bölgede her yıl iki ila üç fırtına yaşanır. Buna rağmen, resimlerin büyük bir kısmı yerden onlarca metre yükseklikteki kireçtaşı kayalıklarına tutunmaya devam etmektedir.
Araştırmacılar, sanatçıların boyayı nasıl hazırladığını ve neden bu kadar uzun süre dayandığını anlamak için kapsamlı çalışmalar yürütmüştür. Ekip, resimlere zarar vermemek için üç Huashan sitesinden düşmüş parçaları incelemiştir. Raman spektroskopisi, elektron mikroskobu, kızılötesi analiz ve proteomik gibi gelişmiş yöntemler kullanılmıştır.
Yapılan testler, kırmızı pigmentin yerel, nano-hematit açısından zengin kırmızı kilden elde edildiğini göstermiştir. Pigment, kireç ve kan karışımından oluşan özel bir bağlayıcı madde içinde tutulmaktaydı. Araştırmacılar ayrıca, karışımdaki kalsiyum fosfat miktarını da tespit etmişlerdir.
Ekip, iki aşamalı bir boyama yöntemi öneriyor. İlk olarak, sanatçılar söndürülmüş kireç, kalsiyum fosfat ve kan karışımından oluşan bir maddeyi kireçtaşına uyguluyorlar. Daha sonra kırmızı kil pigmentini, bu maddenin hala kısmen ıslakken üzerine sürüyorlardı.
Kirecin havadaki karbondioksitle reaksiyonu sonucu kalsiyum karbonat oluşuyordu. Kan proteinlerinin, pigment taneciklerinin etrafında yoğun bir mineral yapısı oluşturmaya yardımcı olduğu düşünülmektedir. Bu katman, nano-hematiti çevreleyerek ve onu kireçtaşına bağlayarak, resmin dayanıklılığını artırmıştır.
Bu süreç, kaya resimlerinin uzun ömürlü olmasının nedenini açıklamaktadır. Kırmızı pigment, sadece kayanın yüzeyinde durmak yerine, mineral açısından zengin bir katmanın içinde hapsedilmiştir. Bağlayıcı madde ayrıca, kireçtaşı ile güçlü bir bağ oluşturmuştur.
Kanın, kültürel bir anlamı da olabilir. Proteomik testler, boya parçalarında insan serum proteinleri tespit etmiştir. Araştırmacılar, kullanılan kanın bazı kadınların doğum sonrası verdiği kandan alınmış olabileceğini düşünüyorlar; ancak bu konuda kesin bir kanıt bulunmamaktadır.
Bu bulgu, araştırmacıların Luoyue kültürüne dair görüşleriyle uyumludur; çünkü Luoyue toplumunda kadın verimliliği ritüellerinde önemli bir yere sahipti. Bu nedenle, kanın hem boyanın yapımında pratik bir rolü, hem de sembolik bir anlamı olmuştur.
Bu bulgular, Huashan’daki kaya resimlerinin yaratılış sürecine dair bakış açısını değiştirmektedir. Kaya resimlerini oluşturmak için, dik kayalıklara tırmanan ve malzemeleri taşıyan büyük grupların çalışması gerekiyordu. Ancak yeni kanıtlar, dikkatli teknik bilgiye sahip olmanın da bu işin önemli bir parçası olduğunu göstermektedir.
Sanatçıların, bağlayıcı maddeyi hazırlamaları, organik maddeleri karıştırmaları ve pigmenti doğru aşamada uygulamaları gerekiyordu. Bu yöntem, şiddetli hava koşullarına rağmen 2000 yıldan fazla dayanabilecek, stabil bir organik ve mineral malzeme oluşturmuştur.
Journal of Archaeological Science’da yayınlanan bu çalışma, antik insanların nasıl dayanıklı kaya resimleri yaptığını anlamamıza yardımcı olan yeni bilgiler sunmaktadır. Huashan sadece büyük bir resim projesi değil, aynı zamanda yerel minerallerin, organik maddelerin ve kirecin davranışına dair detaylı bir bilgiye sahip olmayı da gerektiren bir çalışmadır.
[Yayın Bilgileri:]
Wu, M., Hu, P., Zhai, K., Weng, X., Wang, Y., Chen, H., … Wang, Q. (2026). Blood-induced biomineralized calcium carbonate used for binding in the Huashan rock art of Guangxi, Southern China. Journal of Archaeological Science, 193(106650), 106650.
Kaynak: Archaeologymag
