Amerika Birleşik Devletleri Neden Tokyo yerine Hiroşima’yı Bombaladı

Amerika, Japonları bombalamayı seçtiğinde, Japonya’nın imparatorluk başkenti çeşitli nedenlerle pratik bir seçim değildi.

1945 yazı yaklaştıkça, Amerikalı askeri liderler, tüm şehirleri anında yok edebilecek bir nükleer silahın kullanılmasına hazırlanıyordu ve Japonya’da bir hedef seçmeleri gerekiyordu; çünkü Doğu Asya ülkesi, Almanya’nın Mayıs 1945’te teslim olmasının ardından kalan son büyük Eksel Gücü’ydü. Japonya’nın kalabalık imparatorluk başkenti Tokyo, birkaç nedenden dolayı pratik bir seçim değildi.

Nükleer Hedefleri Seçmek için ABD Hedef Komitesinin Kullandığı Kriterler

Orijinal Fat Man bombasının replikası. Kaynak: ABD Savunma Bakanlığı / Wikimedia Commons

Bu ilk hedefin seçimi 1945 baharında başladı. Manhattan Projesi’ndeki bilim insanları hâlâ Fat Man nükleer bombasının karmaşık içe çökme tasarımını mükemmelleştirmeye çalışırken, bir grup bilim insanı ve askeri yetkili Los Alamos ve Washington DC’de toplanıyordu. General Leslie Groves’in yönetimi altında ve J. Robert Oppenheimer gibi danışmanlarla kurulan komite birden fazla kez toplandı, ancak en önemli toplantılar 10 ve 11 Mayıs 1945’te gerçekleşti. Komite, Japonya’daki hedefin üç temel kriteri karşılaması gerektiğine karar verdi.

Büyük bir yerleşim alanının içinde, çapı üç milden fazla olmalıydı. Ayrıca Ağustos’a kadar büyük ölçüde saldırıya uğramamış olmalıydı ki, bombanın tam etkileri ölçülebilsin. Bu sayede Amerikalı fizikçiler, bir bombanın nükleer kapasitesinin ve termal ışımasının yol açabileceği patlama dalgasının ve yapısal hasarın kesin boyutunu değerlendirebilirdi. Tokyo, başlangıç toplantılarında ilk hedef listesinde ana olarak yer almadı; çünkü zaten ateş bombalamasıyla ağır hasar görmüştü ve ABD hükümetini müzakereler için korumayı umuyordu.

Neden ABD Tokyo’yu ve İmparator Hirohito’yu Nükleer Bombadan Vurdu

Manhattan Projesi yönetic Leslie Groves, Uzak Doğu haritasıyla. Kaynak: Enerji Bakanlığı / Wikimedia Commons

Tokyo, nükleer silahın kullanımı için artık pratik bir seçenek değildi; çünkü yalnızca iki ay önce, Mart 1945’te ABD, Operation Meetinghouse olarak bilinen bir hava saldırısıyla şehrin yaklaşık 16 mil karelik kısmını yok etmişti. O saldırıda yaklaşık 300 B-29 kalktı ve bunların 279’u çoğunlukla napalm içeren yaklaşık 1.600 ton yanıcı bomba bıraktı. Sonuç yangın fırtınası yaklaşık 100.000 kişiyi öldürdü ve bir milyondan fazlasını evsiz bıraktı; bu da bombanın patlama etkilerini değerlendirmek için yeterli şehir alanı bırakmadı.

Ayrıca Japon komuta yapısı konusunda da kaygılar vardı. Amerikalı askeri liderler, İmparator Hirohito’nun öldürülmesinin teslim olmayı zorlaştırabileceğini biliyordu. Japon halkı için Hirohito kutsal bir hükümdardı. Bu nedenle bazı Amerikalı yetkili, Hirohito bir nükleer patlamada öldürülürse Japonların daha sert savaşacağından korktu. Eğer Amerika Birleşik Devletleri koşulsuz bir teslim alma başarırsa, İmparator’u da dahil ederek çalışan bir Japon hükümetini korumaları gerekiyordu.

Hiroshima’nın Topografyası ve Ordu Komutanlığı Neden Onu Birinci Hedef Yaptı

Tokyo’nun Operation Meetinghouse ateş bombalamasının sonuçları. Kaynak: Wikimedia Commons

Tokyo, Japonya’nın siyasi başkentiydi, ancak Hiroshima askeri ve endüstriyel açıdan kritik önem taşıyordu. Hiroshima, Japon İkinci Genel Ordu’nun karargahına ev sahipliği yapıyor ve güney Japonya’daki savunmaları koordine etmeye yardımcı oluyordu. Ayrıca askeri ekipman için depoları ve bir liman taşımacılığına sahipti. Buna ek olarak, İmparatorluk Japon Ordusu için kritik askerî depoları ve askeri tedarik merkezlerini barındırıyordu. Hiroshima’ya saldıran ABD, yalnızca komutanlığın iletişim kurma ve müdahaleyi koordine etme yeteneğini bozmakla kalmayacak, aynı zamanda savaş çabasının üretimine de zarar verecekti.

Coğrafya da kararda önemli bir rol oynadı. Düz bir vadi üzerine kurulan Hiroshima, bir dizi tepenin çevrelediği bir şehirdi. Topografik açıdan Hedef Komitesi’ndeki bilim insanları, çevredeki tepelerin patlama dalgasını odaklayarak hasarı artırma eğiliminde olduğunu fark etti. Bu etki, Japonya’nın liderlerinin daha fazla çatışmanın yalnızca tam bir yıkıma yol açacağını anlamaları için gerekiyordu. Tahminlere uygun olarak, Hiroshima’nın coğrafyası, silahın 6 Ağustos 1945’te indirildiğinde Little Boy’un yaklaşık 15 kilotonluk patlamasının şehrin yaklaşık 4,7 mil karelik alanını yok etmesini sağladı.

Hiroshima’ya Yaptırılan Saldırı, Japonya’nın Liderliğini Korurken Teslimiyeti Nasıl Zorladı

Hiroshima’nın (sol) ve Nagasaki’nin (sağ) atom bombası mantar bulutları. Kaynak: Enerji Bakanlığı / Wikimedia Commons